راهنمایی کوتاه: استعاره یعنی به کار بردن واژه در معنای غیر حقیقی به خاطر شباهت. دو نوع اصلی دارد: مصرحه و مکنیه.
گامبهگام:
۱) استعاره نوعی تشبیه است که یکی از طرفین (مشبه یا مشبهبه) حذف شده است.
۲) در استعاره مصرحه، مشبهبه (واژه استعاری) ذکر میشود و مشبه حذف میشود. مثلاً «شیر خدا» یعنی علی (ع) که شیر استعاره از شجاعت است.
۳) در استعاره مکنیه، مشبهبه حذف میشود و یکی از ویژگیها یا اجزای آن به مشبه نسبت داده میشود. مثلاً «دست روزگار» که روزگار به انسان تشبیه شده و «دست» (جزء انسان) ذکر شده است.
۴) تفاوت اصلی: در مصرحه خود مشبهبه تصریح میشود، در مکنیه مشبهبه حذف و یکی از لوازم آن ذکر میگردد.
پاسخ نهایی: استعاره مصرحه واژهای است که در معنای غیرحقیقی به کار رفته و خودِ مشبهبه است. استعاره مکنیه واژهای است که در معنای غیرحقیقی به کار رفته اما جزء یا صفت مشبهبه است.
مثال مشابه:
- مصرحه: «خورشید حقیقت» (خورشید استعاره از حقیقت)
- مکنیه: «چهره حقیقت آشکار شد» (حقیقت به انسان تشبیه شده و چهره ذکر شده)
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: به کتاب علوم و فنون ادبی ۲ بخش «استعاره» مراجعه کن. همچنین میتوانی انواع دیگر مانند استعاره بالکنایه را هم بررسی کنی.
