راهنمایی کوتاه: این سوالات دربارهی خواص وانادیم، رنگها و ترکیبات یونی هستند که با دقت به جزئیات باید پاسخ داده شوند.
گامبهگام:
- ۱) برای سوال ۹: وانادیم در حالتهای اکسایش مختلف رنگهای متفاوتی دارد. طول موج بیشتر یعنی رنگ نزدیک به قرمز/بنفش. وانادیم فقط در بالاترین حالت اکسایش (+۵) فقط نقش اکسنده دارد.
- ۲) برای سوال ۱۰: هر گزاره را جداگانه بررسی کن. الف و ب درست هستند. ج نادرست است (رنگها معمولاً محلول یا کلویید هستند، نه سوسپانسیون). د نادرست است (اکسید آهن III قهوهای/قرمز است، نه قرمز خالص).
- ۳) برای سوال ۱۱: الف درست است. ب نادرست است (نمکهای کووالانسی هم داریم). پ درست است (شبکهی یونی). ت درست است (مثلاً در حالت مذاب یا محلول).
- ۴) برای سوال ۱۲: وانادیم در حالت +۵ (در آمونیوم وانادات) زرد رنگ است. با اضافه کردن سرب (کاهنده) و اسید، به حالت +۲ (بنفش) یا +۳ (سبز) میرود. سرب کاهندهی قوی است و معمولاً تا +۲ یا +۳ کاهش میدهد.
- ۵) برای سوال پایانی (نسبت SiO₂): اعداد را با دقت بخوان. احتمالاً مربوط به محاسبهی نسبت یا درصد است.
پاسخ نهایی:
- سوال ۹: گزینهی ۳ (طول موج بیشتر مربوط به V²⁺ بنفش) و گزینهی ۱ (V⁵⁺ فقط اکسنده است).
- سوال ۱۰: فقط دو گزاره (الف و ب) درست هستند. پاسخ: گزینهی ۲.
- سوال ۱۱: سه گزاره (الف، پ، ت) درست هستند. پاسخ: گزینهی ۳.
- سوال ۱۲: با کاهش قوی توسط سرب، به حالت +۲ (بنفش) میرسیم. پاسخ: گزینهی ۱.
- سوال آخر: اگر ۴۶.۲ و ۲.۷ داده شده، نسبت ≈ ۱۷.۱ میشود. اما با اعداد ۳.۶ و ۷.۲، نسبت ۰.۵ است. باید صورت مسئله کامل باشد.
مثال مشابه: اگر به محلول پرمنگنات (بنفش) یک کاهنده اضافه کنیم، رنگ به سبز/بیرنگ تغییر میکند. اینجا هم وانادیم با کاهش رنگش عوض میشود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: دربارهی حالتهای اکسایش مختلف وانادیم (از +۲ تا +۵) و رنگ هر کدام مطالعه کن. همچنین تفاوت ترکیبات یونی و کووالانسی را مرور کن.
یادآوری ایمنی: در آزمایشگاه با مواد شیمیایی مانند اسیدها و فلزات سنگین با احتیاط کار کن و از دستورالعمل معلم پیروی کن.
