راهنمایی کوتاه: شعاع اتمی در جدول تناوبی از چپ به راست کاهش و از بالا به پایین افزایش مییابد.
گامبهگام:
۱) شعاع اتمی به عواملی مانند تعداد لایههای الکترونی و بار مؤثر هسته بستگی دارد.
۲) در یک دوره (ردیف) از چپ به راست، با افزایش عدد اتمی، بار هسته زیاد میشود و الکترونها به هسته نزدیکتر میشوند، بنابراین شعاع کاهش مییابد.
۳) در یک گروه (ستون) از بالا به پایین، لایههای الکترونی جدید اضافه میشود و شعاع افزایش مییابد.
۴) از دو عدد ۱۶۰ و ۲۱۵ پیکومتر، عدد ۲۱۵ بزرگتر است، پس متعلق به فلزی است که در پایینتر یا چپتر جدول قرار دارد. عدد ۱۶۰ کوچکتر است و متعلق به فلزی است که بالاتر یا راستتر است.
۵) اگر فرض کنیم فلز A شعاع بزرگتر (۲۱۵ pm) و فلز B شعاع کوچکتر (۱۶۰ pm) دارد، آنگاه شعاع ۱۶۰ مربوط به فلز B است. اما اگر نامگذاری برعکس باشد، برعکس میشود.
پاسخ نهایی: شعاع ۱۶۰ پیکومتر مربوط به فلزی است که در جدول تناوبی بالاتر یا راستتر از فلز دیگر قرار دارد. در صورت عدم اطلاعات بیشتر، نمیتوان دقیقاً گفت A یا B، اما با فرض معمول (شعاع بزرگتر = A)، پاسخ فلز B است.
مثال مشابه: مثلاً سدیم (Na) شعاع ۱۸۶ pm و منیزیم (Mg) شعاع ۱۶۰ pm دارد. اگر A و B بهترتیب Na و Mg باشند، شعاع ۱۶۰ مربوط به Mg (فلز B) است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی روند تغییر شعاع اتمی را در جدول تناوبی برای عناصر گروه اول تا سوم مقایسه کنی. همچنین تأثیر بار مؤثر هسته بر شعاع را بررسی کن.
