راهنمایی کوتاه: در این دوره، روسیه و انگلیس برای حفظ منافع خود در ایران دخالت میکردند.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا به یاد بیاور که دوره دوم مشروطه پس از فتح تهران توسط مشروطهخواهان (۱۲۸۸ شمسی) آغاز شد و تا شروع جنگ جهانی اول ادامه داشت.
- ۲) در این دوره، ایران ضعیف بود و روسیه و انگلیس رقابت شدیدی برای نفوذ در ایران داشتند (رقابت بزرگ).
- ۳) نمونه اول: قرارداد ۱۹۰۷ بین روسیه و انگلیس که ایران را به مناطق نفوذ تقسیم کرد (شمال برای روسیه، جنوبشرق برای انگلیس و منطقه بیطرف در مرکز). این قرارداد بدون رضایت ایران و دخالت در حاکمیت آن بود.
- ۴) نمونه دوم: اشغال نظامی؛ در سالهای ۱۲۹۰-۱۲۹۱ شمسی، روسیه نیروهایش را برای سرکوب مشروطهخواهان در شمال ایران (مثل تبریز و رشت) وارد کرد و حتی مجلس دوم را به توپ بست. انگلیس نیز در جنوب نیرو مستقر کرد.
- ۵) این دخالتها باعث تضعیف دولت مرکزی و مانع پیشرفت واقعی مشروطه شد.
پاسخ نهایی: دو نمونه کلیدی: ۱) امضای قرارداد ۱۹۰۷ برای تقسیم ایران به مناطق نفوذ. ۲) اشغال نظامی شمال توسط روسیه و جنوب توسط انگلیس برای کنترل اوضاع.
مثال مشابه: مثل این است که دو همسایه قدرتمند بدون اجازه شما، حیاط خانهتان را بین خودشان تقسیم کنند و هر کدام در بخش خودشان رفتوآمد کنند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: درباره نقش مورگان شوستر (مستشار مالی آمریکایی) و عکسالعمل روسیه و انگلیس به او تحقیق کن. این هم نمونهای دیگر از دخالت است.
