راهنمایی کوتاه: در دوره پهلوی اول، سیاستهایی برای کاهش نفوذ مذهب در حکومت و تقویت ملیگرایی اجرا شد.
گامبهگام:
- ۱) جدایی دین از سیاست: رضاشاه تلاش کرد تا نهادهای مذهبی را از قدرت سیاسی دور کند. برای مثال، قوانین شرعی در دادگاهها محدود شد و قوانین مدنی جدید بر اساس الگوهای غربی تصویب گردید.
- ۲) کنترل بر اوقاف: دولت مدیریت موقوفات (اموال وقفی مذهبی) را تحت نظارت خود درآورد تا منابع مالی نهادهای مذهبی را کنترل کند.
- ۳) تغییر در آموزش: مدارس جدید (مدارس ملی) تأسیس شدند که در آنها آموزشهای مذهبی کاهش یافت و دروس علمی و ملی جایگزین شد. همچنین، دانشگاه تهران به عنوان مرکزی غیرمذهبی برای آموزش عالی ایجاد گردید.
- ۴) محدودیت در مراسم مذهبی: برخی مراسم سنتی مانند تعزیه و روضهخوانی در مکانهای عمومی محدود یا ممنوع شد تا جلوی تجمعات بزرگ مذهبی گرفته شود.
- ۵) اصلاح در پوشش: کشف حجاب اجباری در سال ۱۳۱۴ اجرا شد که به معنای کاهش نمادهای مذهبی در جامعه بود و با مخالفت برخی روحانیون روبرو گردید.
- ۶) تقویت ملیگرایی: به جای تأکید بر هویت مذهبی، بر تاریخ باستان ایران و ملیگرایی تأکید شد تا وفاداری به دولت مرکزی افزایش یابد.
پاسخ نهایی: در دوره پهلوی اول، اقداماتی مانند جدایی دین از سیاست، کنترل اوقاف، تغییر نظام آموزشی، محدودیت مراسم مذهبی، کشف حجاب اجباری و تقویت ملیگرایی انجام شد تا نقش نهادهای مذهبی در جامعه کمرنگتر شود و دولت متمرکز و مدرن تقویت گردد.
مثال مشابه: در بسیاری از کشورهای در حال توسعه در قرن بیستم، مانند ترکیه تحت آتاتورک، سیاستهای مشابهی برای مدرنیزه کردن جامعه و کاهش نفوذ مذهب در حکومت اجرا شد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره تأثیر این سیاستها بر روابط دولت و روحانیون در آن دوره تحقیق کنی یا مقایسهای با دوره پهلوی دوم داشته باشی.
