راهنمایی کوتاه: کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ یک رویداد مهم در تاریخ معاصر ایران است که با دخالت خارجی همراه بود.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا بدانیم که کودتا یعنی براندازی یک دولت بهطور غیرقانونی، معمولاً با کمک نیروهای نظامی یا خارجی.
- ۲) در سال ۱۳۳۲ (۱۹۵۳ میلادی)، دولت ملی دکتر محمد مصدق که صنعت نفت ایران را ملی کرده بود، با مخالفت داخلی و خارجی روبرو شد.
- ۳) سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و سازمان اطلاعات بریتانیا (امآی۶) نقش اصلی را در برنامهریزی و اجرای این کودتا داشتند.
- ۴) در داخل ایران، افرادی مانند فضلالله زاهدی (ژنرال بازنشسته) به عنوان چهرهٔ اصلی ایرانیِ همکار با خارجیها عمل کرد و پس از کودتا نخستوزیر شد.
- ۵) بنابراین، گردانندهٔ اصلی کودتا از خارج کشور بود، اما بازیگران داخلی نیز در اجرای آن مشارکت داشتند.
پاسخ نهایی: گردانندهٔ اصلی کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ سازمانهای اطلاعاتی آمریکا (سیا) و بریتانیا (امآی۶) بودند که با همکاری برخی نیروهای داخلی مانند فضلالله زاهدی آن را اجرا کردند.
مثال مشابه: مانند کودتای ۱۹۷۳ در شیلی که با دخالت سیا برای سرنگونی سالوادور آلنده انجام شد، این کودتا نیز نمونهای از مداخلهٔ خارجی در امور داخلی یک کشور است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی دربارهٔ تأثیرات کودتا بر روابط ایران و غرب، یا زندگی دکتر محمد مصدق تحقیق کنی. کتابهای تاریخ معاصر ایران در این زمینه مفید هستند.
