راهنمایی کوتاه: کانسنگهای گرمابی از محلولهای داغ و غنی از مواد معدنی که در شکافهای سنگها نفوذ میکنند، تشکیل میشوند.
گامبهگام:
- ۱) آب زیرزمینی یا آب دریا در اعماق زمین، در اثر مجاورت با ماگما یا سنگهای داغ، گرم و غنی از مواد معدنی (مانند طلا، مس، روی) میشود.
- ۲) این محلول داغ (که به آن «سیال گرمابی» میگویند) به سمت بالا حرکت میکند و از شکافها و منافذ سنگها عبور میکند.
- ۳) با کاهش دما و فشار یا واکنش با سنگهای اطراف، مواد معدنی از محلول جدا شده و در شکافها رسوب میکنند.
- ۴) این رسوبگذاری به مرور زمان انباشته شده و یک کانسنگ (ذخیره معدنی با ارزش اقتصادی) را تشکیل میدهد.
پاسخ نهایی: کانسنگ گرمابی زمانی تشکیل میشود که یک سیال داغ و غنی از مواد معدنی، درون شکستگیهای سنگ نفوذ کند و با تغییر شرایط (مانند سرد شدن)، مواد معدنی ارزشمند خود را در آنجا رسوب دهد.
مثال مشابه: مانند وقتی که آب جوش را در یک لیوان حاوی شکر زیاد بریزید. وقتی آب سرد میشود، شکر اضافی (که دیگر در آب سرد حل نمیشود) به صورت کریستال در ته لیوان رسوب میکند. در طبیعت، سیال گرمابی مانند آن آب جوش است و مواد معدنی مانند آن شکر اضافی هستند که در شکاف سنگها رسوب میکنند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره تفاوت کانسنگهای گرمابی با کانسنگهای رسوبی (مثل سنگ آهن) تحقیق کنی. همچنین، بسیاری از معادن مهم مس و طلای ایران (مثل معدن مس سرچشمه) از نوع گرمابی هستند.
