راهنمایی کوتاه: تخلخل به فضای خالی بین ذرات یک ماده اشاره دارد و برخی عوامل کمتر بر آن تأثیر میگذارند.
گامبهگام:
- ۱) تخلخل چیست؟ تخلخل درصد فضای خالی بین ذرات (مثلاً در سنگ یا خاک) است که میتواند با آب یا هوا پر شود.
- ۲) عوامل مؤثر بر تخلخل: شکل دانهها (اگر گرد باشند، فضای خالی کمتر است)، بافت دانهها (اندازه و ترتیب ذرات)، میزان سیمان (مواد چسبنده بین ذرات که فضای خالی را پر میکنند) و جنس دانهها (مثلاً سنگهای معدنی مختلف).
- ۳) تحلیل گزینهها: شکل دانه (الف) و بافت دانه (ج) بهطور مستقیم بر چیدمان ذرات و فضای خالی تأثیر میگذارند. میزان سیمان (ب) با پر کردن فضاها، تخلخل را کاهش میدهد. جنس دانه (د) معمولاً بر چگالی یا مقاومت تأثیر دارد، اما کمتر بر میزان فضای خالی بین ذرات تأثیر میگذارد، مگر در موارد خاص.
- ۴) نتیجهگیری: از بین گزینهها، جنس دانه کمترین وابستگی را به تخلخل دارد، زیرا تخلخل بیشتر به ساختار و چیدمان ذرات مربوط است تا جنس آنها.
پاسخ نهایی: گزینه د (جنس دانه) به تخلخل کمترین وابستگی را دارد.
مثال مشابه: در یک کیسه پر از ماسه، اگر ذرات ریز یا درشت باشند (بافت) یا گرد یا زاویهدار باشند (شکل)، فضای خالی تغییر میکند، اما جنس ماسه (مثلاً سیلیس یا آهک) کمتر بر این فضا تأثیر میگذارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: درباره تأثیر سیمانشدگی در سنگهای رسوبی و کاهش تخلخل آنها مطالعه کن.