راهنمایی کوتاه: تقطیع یعنی تقسیم مصراعهای شعر به هجاهای کوتاه و بلند برای تشخیص وزن عروضی.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا مصراعها را جدا کنید و هر کلمه را به هجاهایش بشکنید.
- ۲) هجاهای کوتاه (مصوت کوتاه) را با علامت U (مفاعیلن) و هجاهای بلند (مصوت بلند یا صامت+مصوت) را با علامت — (فاعلاتن) نشان دهید.
- ۳) مصراع اول: «جواب احمق آمد خامشی» → جَ-وا-بِ اَح-مَ-قَ آ-مَد خا-مَ-شی → U — U — U — U —
- ۴) مصراع دوم: «این درازی در سخن چون میکشی» → ای-نِ دَ-را-زی دَ-رِ سَ-خَن چون می-کَ-شی → U — U — U — U —
- ۵) وزن هر دو مصراع یکسان است: U — U — U — U —
- ۶) این وزن معادل «مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن» است که از اوزان مشهور عروضی است.
پاسخ نهایی: وزن این بیت «مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن» است که در تقطیع به صورت U — U — U — U — نمایش داده میشود.
مثال مشابه: بیت «بنشین بر لب جوی و گذر عمر ببین / کاین اشارت ز جهان گذران ما را بس» هم همین وزن را دارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن اوزان دیگر مثل «فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن» را هم روی شعرهای ساده تمرین کنی. کتاب علوم و فنون ادبی ۳ فصل وزنشناسی را با دقت بخوان.
