تقطیع و وزن شعر فارسی

راهنمایی کوتاه: برای پیدا کردن وزن شعر، ابتدا هجاهای هر مصراع را جدا کن، سپس بلندی و کوتاهی آن‌ها را مشخص کن تا الگوی وزن مشخص شود.

گام‌به‌گام:

1. مصراع اول را بنویس: «من که هر آنچه داشتم»
2. هر کلمه را به هجاهای جداگانه تقسیم کن:
   من (من)، که (که)، هر (هر)، آن (آن)، چه (چه)، داش (داش)، تم (تم)
3. نوع هر هجا را مشخص کن (کوتاه = U، بلند = -):
   من: به حرف بی‌صدا «ن» ختم می‌شود → بلند (-)
   که: با صدای کوتاه «ِ» و بدون حرف بی‌صدا → کوتاه (U)
   هر: به «ر» ختم می‌شود → بلند (-)
   آن: به «ن» ختم می‌شود → بلند (-)
   چه: با صدای کوتاه «ِ» و بدون حرف بی‌صدا → کوتاه (U)
   داش: به «ش» ختم می‌شود → بلند (-)
   تم: به «م» ختم می‌شود → بلند (-)
4. الگوی هجایی را بنویس: – U – – U – –
5. این الگو را با وزن‌های رایج مقایسه کن. وزن «فاعلاتن فاعلاتن فاعلن» (رمل مسدس محذوف) نزدیک‌ترین است:
   فاعلاتن = – U – –
   فاعلاتن = – U – –
   فاعلن = – U –
   (در این مصراع به دلیل اختیار شاعری یک هجا کم شده است)
6. مصراع دوم «اول ره گذاشتم» را نیز به همین روش بررسی کن:
   اول (اَو-وَل): هر دو بلند
   ره (رَه): بلند
   گذاشتم (گُ-ذاش-تم): کوتاه، بلند، بلند
   → الگو: – – – U – – (که با تسامح همان وزن را می‌دهد)

پاسخ نهایی: وزن این شعر از بحر رمل مسدس محذوف (فاعلاتن فاعلاتن فاعلن) است، با اندکی اختیار شاعری در تعداد هجاها.

مثال مشابه: مصراع «دل که از آمد شد تو می‌گرفت» نیز در همین وزن سروده شده است.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: جدول وزن‌های عروضی را در کتاب علوم و فنون ادبی ۳ مرور کن و نمونه‌های بیشتری از وزن رمل را تمرین کن.

یادآوری ایمنی: در بررسی وزن شعر دقت کن که گاهی شاعران برای زیبایی وزن، هجاها را کم یا زیاد می‌کنند (اختیار شاعری). از این تغییرات نگران نشو و با تمرین بیشتر آشنا می‌شوی.