راهنمایی کوتاه: دورهٔ بازگشت یعنی دوره‌ای که شاعران ایرانی از سبک هندی فاصله گرفتند و دوباره به شیوهٔ شاعران بزرگ قدیم نوشتند.
گام‌به‌گام:
- ۱) زمان: تقریباً از میانهٔ قرن دوازدهم تا اوایل قرن سیزدهم هجری (دوره‌های افشاریه، زندیه و آغاز قاجار).
- ۲) هدف شاعران: بازگشت به سبک خراسانی و عراقی و تقلید از استادان گذشته مثل فردوسی، انوری، سعدی و حافظ.
- ۳) مرکز مهم این جریان: انجمن ادبی «مشتاق» در اصفهان که شاعران جوان را گرد خود جمع می‌کرد.
- ۴) نشانه‌های زبانی: کلمات و ترکیب‌های کهن، فخامت لفظ، توجه دوباره به قصیده و غزل به شیوهٔ قدما.
- ۵) برای پاسخ‌دادن به این سؤال، فقط چند نام مشهور را دقیق به خاطر بسپار.
پاسخ نهایی: سه نفر از شاعران دورهٔ بازگشت عبارت‌اند از:
- مشتاق اصفهانی (سرآمد انجمن ادبی اصفهان)
- آذر بیگدلی، معروف به «آذر» و سرایندهٔ تذکرهٔ آتشکده
- هاتف اصفهانی، سرایندهٔ ترجیع‌بند معروف «که یکی هست و هیچ نیست جز او»
نام‌های دیگری هم در همین دوره می‌توان آورد: صباحی بیدگلی، عاشق اصفهانی، سحاب اصفهانی، مجمر اصفهانی، سروش اصفهانی، قاآنی و فتحعلی‌خان صبا.
مثال مشابه: اگر بپرسند «دو شاعر دیگر از دورهٔ بازگشت نام ببر»، می‌توانی بنویسی: صباحی بیدگلی و نشاط اصفهانی؛ چون هر دو در همان جریان و در همان محدودهٔ زمانی سروده‌اند.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: چند بیت از هاتف اصفهانی و مشتاق اصفهانی را با غزلی از حافظ مقایسه کن و ببین شاعران بازگشت کدام واژه‌ها و تصویرهای قدیمی را دوباره زنده کردند.
