راهنمایی کوتاه: برای «سؤال از متن»، اول بپرس منظورت کدام درس یا کدام بخش کتاب «علوم و فنون ادبی ۳» است؛ اما روش کلی را همین‌جا گام‌به‌گام یاد می‌گیری.
منظورت این است که از متن درس سؤال بسازی و جواب بدهی (خودآزمایی)، یا سؤال‌های متن کتاب را برایت توضیح بدهم؟ فرض می‌کنم می‌خواهی خودت از متن سؤال بسازی — پس ادامه را بخوان.
گام‌به‌گام:
- ۱) متن را یک‌بار سریع بخوان و فقط عنوان‌ها، جمله‌های اول هر بند و کلمه‌های کلیدی (مثل «سبک»، «وزن»، «آرایه»، «نقد») را علامت بزن.
- ۲) هر عنوان را به یک پرسش تبدیل کن؛ مثلاً «سبک خراسانی» ← «ویژگی‌های سبک خراسانی چیست؟»
- ۳) درباره‌ی علت و نتیجه سؤال بساز: «چرا در سبک خراسانی زبان ساده‌تر است؟»
- ۴) یک سؤال واژگانی بساز: «معنی واژه‌ی … در این بیت چیست؟»
- ۵) یک سؤال آرایه‌ای یا وزنی بساز: «در بیت … چه آرایه‌ای دیده می‌شود؟ وزن آن چیست؟»
- ۶) کتاب را ببند، از حافظه جواب بده، بعد با متن مقایسه کن و جاهای اشتباه را با رنگ دیگر یادداشت کن.
پاسخ نهایی: سؤال خوب از متن، سؤالی است که جوابش را بتوانی از روی متن ثابت کنی. پس هر سؤالی که می‌سازی باید یک «نشانه» در متن داشته باشد؛ اگر نداشت، سؤال بی‌ربط است. با این روش از هر درس، حداقل ۵ سؤال کوتاه‌پاسخ و ۲ سؤال تشریحی بساز.
مثال مشابه: فرض کن متن درباره‌ی «نقد ادبی» است. سؤال‌های خوب می‌شوند:
- نقد ادبی چه تفاوتی با «عیب‌جویی» دارد؟
- منتقد خوب باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟
- در بند دوم، نویسنده با چه مثالی مقصودش را روشن کرده است؟
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: اسم دقیق درس و صفحه‌ی کتاب را بنویس (مثلاً «درس ۳، سبک‌شناسی»)، تا همان درس را برایت به سؤال و جوابِ آماده‌ی مطالعه تبدیل کنم.
