راهنمایی کوتاه: در این سوال، واکنش تجزیه گوگرد تری اکسید به گوگرد دی اکسید و اکسیژن بررسی میشود.
گامبهگام:
۱) ابتدا واکنش متوازن را مینویسیم: ۳SO3(g) ⇌ ۲SO2(g) + O2(g)
۲) عبارت ثابت تعادل غلظتی (Kc) به صورت زیر است:
۳) با توجه به اطلاعات مسئله، در حالت تعادل ۳ مولکول SO3، ۲ مولکول SO2 و ۱ مولکول O2 داریم. هر مولکول معادل ۰٫۰۰۲ مول است، بنابراین غلظتها در ظرف ۱ لیتری برابر است با:
[SO3] = ۳ × ۰٫۰۰۲ = ۰٫۰۰۶ mol/L
[SO2] = ۲ × ۰٫۰۰۲ = ۰٫۰۰۴ mol/L
[O2] = ۱ × ۰٫۰۰۲ = ۰٫۰۰۲ mol/L
۴) با جایگذاری در عبارت Kc:
پاسخ نهایی:
الف) عبارت ثابت تعادل: Kc = [SO2]2[O2] / [SO3]3 و مقدار آن تقریباً ۰٫۱۴۸ است.
ب) اگر حجم ظرف افزایش یابد، مقدار گاز اکسیژن تغییری نمیکند، زیرا تعداد مول گازها در دو طرف معادله برابر است (۳ مول در هر طرف) و تغییر حجم تأثیری بر موقعیت تعادل ندارد.
پ) با افزایش دما، پیشرفت واکنش به سمت محصولات افزایش مییابد (واکنش تجزیه SO3 گرماگیر است) و بنابراین مقدار گاز اکسیژن افزایش مییابد.
مثال مشابه: برای واکنش N2O4(g) ⇌ 2NO2(g) با افزایش حجم، تعادل به سمت محصولات جابهجا میشود چون تعداد مول گازها افزایش مییابد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: درباره اصل لوشاتلیه و تأثیر دما و حجم بر تعادل مطالعه کن.