راهنمایی کوتاه: این مصرع یک تشبیه زیبا از طبیعت است.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا کلمات کلیدی را بررسی میکنیم: «دایه» به معنی پرستار یا کسی که از کودک مراقبت میکند. «سیلاب» یعنی آب فراوان و جاری. «موج» یعنی برآمدگی آب در دریا یا رودخانه. «مادر» یعنی والده و زنی که فرزند به دنیا میآورد.
- ۲) در این مصرع، شاعر دو چیز را به هم تشبیه کرده است: سیلاب را به دایه (پرستار) و موج را به مادر.
- ۳) معمولاً دایه و مادر هر دو از کودک مراقبت میکنند. اما دایه موقتی است و مادر همیشه مادر است.
- ۴) در اینجا شاعر میخواهد بگوید: سیلاب مانند یک پرستار موقتی است که میآید و میرود، اما موج مانند مادر است که همیشه با دریا هست.
- ۵) این مصرع ممکن است دربارهٔ دریا یا رودخانه باشد که سیلابهای موقتی دارد (دایه) و امواج همیشگی دارد (مادر).
پاسخ نهایی: مقصود شاعر این است که سیلاب (آب فراوان و رونده) مانند یک پرستار یا دایهٔ موقتی است که میآید و میرود، ولی موجهای دریا مانند مادر هستند که همیشه پایدار و حاضرند. این یک تشبیه زیباست که طبیعت را زنده و دوستداشتنی نشان میدهد.
مثال مشابه: گاهی در شعر میگوییم «ابر اشکریز» یعنی ابر مانند کسی است که اشک میریزد (باران میبارد). این هم یک تشبیه است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی در کتابهای شعر فارسی به دنبال تشبیههای دیگر بگردی. مثلاً «ماه پیک گردون» یعنی ماه مانند قاصد آسمان است.