راهنمایی کوتاه: مورخان مانند کارآگاهان، با جمعآوری و بررسی شواهد و مدارک، گذشته را کشف میکنند.
گامبهگام:
- ۱) جستوجو برای مدارک: مورخان به دنبال چیزهایی میگردند که از گذشته باقی ماندهاند. اینها میتوانند کتابهای قدیمی، سنگنوشتهها، سکهها، عکسها، ساختمانهای تاریخی یا حتی داستانهایی باشند که مردم از گذشته تعریف میکنند.
- ۲) بررسی و مطالعه: آنها هر مدرک را با دقت نگاه میکنند و میخوانند. مثلاً روی یک سنگنوشته، به خط، تاریخ و موضوع آن توجه میکنند.
- ۳) مقایسه مدارک: مورخان مدارک مختلف را با هم مقایسه میکنند. مثلاً اگر یک داستان قدیمی با یک سنگنوشته هماهنگ باشد، آن داستان قابلاطمینانتر است.
- ۴) سوال پرسیدن: آنها از خود میپرسند: این مدرک چه زمانی ساخته شده؟ چه کسی آن را ساخته؟ چرا ساخته شده؟ پاسخ این سوالات به درک گذشته کمک میکند.
- ۵) نتیجهگیری و نوشتن تاریخ: در پایان، مورخان با کنار هم گذاشتن همه شواهد، داستان گذشته را مینویسند تا ما بدانیم در زمانهای قدیم چه اتفاقاتی افتاده است.
پاسخ نهایی: مورخان با جمعآوری مدارک تاریخی (مانند نوشتهها، اشیا و بناهای قدیمی)، بررسی دقیق آنها، مقایسهشان با یکدیگر و پرسیدن سوالات درست، گذشته را مطالعه و برای ما روایت میکنند.
مثال مشابه: فرض کن میخواهی بدانی سال گذشته در مدرسهات چه مسابقهای برگزار شد. میتوانی به عکسهای آلبوم مدرسه نگاه کنی (مدرک تصویری)، با معلمت صحبت کنی (مدرک شفاهی) و کارت شرکت در مسابقه را پیدا کنی (مدرک نوشتاری). با کنار هم گذاشتن اینها، داستان آن روز را میسازی. کار مورخ هم شبیه همین است، اما در مقیاسی بسیار بزرگتر برای تاریخ یک شهر یا کشور.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: دفعه بعد که به موزه یا یک مکان تاریخی (مثل یک قلعه یا کاروانسرای قدیمی) میروی، سعی کن مانند یک مورخ کوچک باشی! به اشیا و نوشتهها دقت کن و از خودت بپرس: «این شیء قدیمی چه داستانی میتواند داشته باشد؟»
