راهنمایی کوتاه: ایران در طول تاریخ، تمدنهای بزرگ و مهمی داشته است.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا باید بدانیم که تمدن یعنی چه؟ تمدن یعنی گروهی از مردم که در یک منطقه زندگی میکنند و پیشرفتهایی در کشاورزی، شهرسازی، خط و قانون داشتهاند.
- ۲) ایران سرزمینی بسیار قدیمی است. از هزاران سال پیش، مردم در این سرزمین زندگی میکردهاند.
- ۳) این مردم در مناطق مختلف ایران، تمدنهای گوناگونی ساختهاند. مثلاً در کنار رودخانهها یا دشتهای حاصلخیز.
- ۴) باستانشناسان آثار این تمدنها را کشف کردهاند. هر تمدن یک نام خاص دارد.
- ۵) بنابراین، به جای شمارش یک عدد ثابت، بهتر است بگوییم ایران چندین تمدن مهم تاریخی داشته است.
پاسخ نهایی: ایران یک تمدن واحد نیست، بلکه خاستگاه و خانهی چندین تمدن بزرگ و کهن در طول تاریخ بوده است. از معروفترین آنها میتوان به تمدنهای عیلام، ماد، هخامنشی، پارتی (اشکانی) و ساسانی اشاره کرد. قبل و همزمان با اینها نیز تمدنهای محلی دیگری در نقاط مختلف ایران وجود داشتهاند.
مثال مشابه: فرض کن یک باغ بزرگ داریم. در این باغ، در زمانهای مختلف، باغبانهای مختلفی آمدهاند و هر کدام بخشی از باغ را به روش خودشان کاشته و آباد کردهاند. ایران هم مانند آن باغ بزرگ است و هر تمدن، مانند کار یکی از آن باغبانهای ماهر است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی دربارهی یکی از این تمدنها، مثلاً تمدن هخامنشی، تحقیق کنی. ببین پایتخت آن کجا بود (شهر پارسه یا تخت جمشید) و چه چیزهای مهمی از خود به جا گذاشتهاند.