راهنمایی کوتاه: این بیت میخواهد بگوید که زور و قدرتِ بدن بدون عقل و خرد، ارزشی ندارد.
گامبهگام:
۱) «تنومند» یعنی کسی که بدنش قوی و نیرومند است.
۲) «خرد» یعنی عقل، فهم و دانایی.
۳) شاعر میگوید: اگر آن قویجثه عقل نداشته باشد، «یار» و همراهی ندارد؛ یعنی هیچکس او را قبول ندارد.
۴) «خریدار نیست» یعنی کسی به او اهمیت نمیدهد و ارزشی برایش قائل نیست.
پاسخ نهایی: یعنی نیروی بدنی بدون خرد و عقل، بیارزش است و انسانِ عاقل به قدرتِ جسمانیِ بدون فهم، اعتماد نمیکند.
مثال مشابه: فرض کن یک نفر خیلی قوی باشد اما نداند که چراغ قرمز یعنی بایست؛ با قدرتش ممکن است به خودش و دیگران آسیب بزند. پس فقط زور کافی نیست، باید عقل و آگاهی هم داشته باشیم.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: از کتاب «قابوسنامه» یا «گلستان سعدی» مثالهای دیگری درباره ارزش خرد پیدا کن و بنویس.
