راهنمایی کوتاه: پراکندگی یعنی چگونگی پخش شدن چیزها در یک منطقه.
گامبهگام:
- پراکندگی در جغرافیا به معنای چگونگی توزیع و پخش شدن پدیدهها (مثل جمعیت، شهرها، کوهها، رودها) در یک منطقه است.
- در ایران، این پراکندگی یکسان نیست. برخی مناطق شلوغ و برخی خالی هستند.
- مثلاً جمعیت بیشتر در دشتهای حاصلخیز، کنار رودها و شهرهای بزرگ متمرکز است.
- کوهها (مثل البرز و زاگرس) در حاشیهی فلات ایران پراکنده شدهاند.
- بیابانهای وسیع (مثل دشت لوت) مناطق کمجمعیت و با پوشش گیاهی کم هستند.
- این پراکندگی ناهمگون بر زندگی مردم، کشاورزی، راهسازی و آبوهوا اثر میگذارد.
پاسخ نهایی: پراکندگی در ایران به این معناست که عوارض طبیعی (کوه، دشت، بیابان) و سکونتگاههای انسانی (شهرها و روستاها) به صورت یکسان در کشور پخش نشدهاند و تراکم آنها در مناطق مختلف، متفاوت است.
مثال مشابه: تصور کن یک سینی پر از شن داری. اگر همهی شنها در یک گوشهی سینی جمع شده باشند، پراکندگی آنها یکنواخت نیست. ایران هم همینطور است؛ منابع و جمعیت در همهجا یکسان پخش نشدهاند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: روی نقشهی ایران نگاه کن. ببین شهرهای بزرگ بیشتر در کدام مناطق هستند؟ آیا نزدیک کوه هستند، نزدیک دریا یا در دل دشت؟ این مشاهده به تو درک بهتری از مفهوم پراکندگی میدهد.