حکومت‌های ایرانی و خلافت عباسی

راهنمایی کوتاه: برای پاسخ به این سوال باید بدانیم کدام یک از این حکومت‌ها خلافت عباسی را قبول نداشتند و در دوره‌ی آن‌ها به‌حساب نمی‌آیند.

گام‌به‌گام:

۱) خلافت عباسی از سال ۷۵۰ میلادی شروع شد و تا سال ۱۲۵۸ ادامه یافت. همه‌ی این حکومت‌ها در این بازه‌ی زمانی به وجود آمدند، اما یک تفاوت مهم دارند.

۲) طاهریان، صفاریان، سامانیان و آل‌بویه همگی خلفای عباسی را به‌عنوان خلیفه قبول داشتند و زیر نظر آن‌ها یا با اجازه‌ی آن‌ها حکومت می‌کردند.

۳) علویان (سادات علوی در طبرستان) حکومتی بودند که خلافت عباسی را به‌کلی رد می‌کردند و خود را جانشینان واقعی پیامبر می‌دانستند. بنابراین آن‌ها در دوره‌ی خلافت عباسی به‌شمار نمی‌آیند.

۴) پس حکومتی که در دوره‌ی خلافت عباسی نیست، علویان هستند.

پاسخ نهایی: بنابراین گزینه‌ی درست د) علویان است. علویان برخلاف دیگران خلافت عباسی را به رسمیت نمی‌شناختند و دولت مستقلی داشتند.

مثال مشابه: فرض کن در یک مدرسه، مدیر مدرسه را خلیفه در نظر بگیریم. برخی معاونان زیر نظر مدیر کار می‌کنند (مثل طاهریان)، اما یک معاون دیگر می‌گوید من خودم مدیرم و حرف مدیر مدرسه را قبول ندارم (مثل علویان). آن معاون در دوره‌ی مدیریت آن مدیر به‌حساب نمی‌آید.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: می‌توانی درباره‌ی تفاوت حکومت‌های ایرانی و رابطه‌ی آن‌ها با خلفای عباسی در کتاب مطالعات اجتماعی بیشتر بخوانی.