راهنمایی کوتاه: هر الگوی عددی را میتوان به دو شکل نشان داد: با «قاعده» و با «جدول یا شکل».
گامبهگام:
- ۱) عددهای الگو را پشت سر هم بنویس و فاصلهشان را پیدا کن؛ مثلاً ۲ تا ۲ یا ۳ تا ۳.
- ۲) چک کن که این فاصله همیشه یک اندازه باشد یا نه (اگر فاصلهها خودشان الگو داشته باشند، الگو سختتر میشود).
- ۳) قاعده را با یک جمله بگو: «هر بار ۳ تا اضافه میکنیم».
- ۴) همین الگو را با شکل هم بکش؛ مثلاً با چوبکبریت مربع بساز و بشمار.
- ۵) چند جمله بعدی را بنویس و با قاعدهات بررسی کن که درست باشد.
پاسخ نهایی:
- شکل اول — با قاعده (کلامی): الگوی ۳، ۶، ۹، ۱۲، ... قاعدهاش این است: «از عدد ۳ شروع کن و هر بار ۳ تا اضافه کن». جملهٔ بعدی میشود ۱۵.
- شکل دوم — با شکل یا جدول (شمردنی): مثلثهایی که از چوبکبریت ساخته میشوند: شکل ۱ → ۳ چوب، شکل ۲ → ۶ چوب، شکل ۳ → ۹ چوب. میبینی تعداد شکلها × ۳ = تعداد چوبها؛ یعنی که شمارهٔ شکل است.
پس همان الگو، یک بار با «قاعده» گفته میشود و یک بار با «شکل یا جدول» نشان داده میشود.
مثال مشابه: الگوی ۲، ۴، ۸، ۱۶، ... را ببین؛ اینجا هر بار دو برابر میشود (نه ۲ تا اضافه). به این نوع، الگوی ضربی میگویند و شکل دومش را میتوانی با دوتادوتا کردن نقطهها بکشی.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: الگوی عددهای مربعی ۱، ۴، ۹، ۱۶، ... را امتحان کن. اگر شمارهٔ شکل را بگیری، تعداد نقطهها برابر است با و با رسم نقطهها میتوانی یک مربع کامل بسازی.