راهنمایی کوتاه: نسبت و تناسب به ما کمک میکنند تا رابطه بین دو مقدار را بفهمیم و مسائل دنیای واقعی را حل کنیم.
گامبهگام:
- ۱) نسبت: مقایسه دو مقدار با استفاده از تقسیم است. مثلاً نسبت پسران به دختران در کلاس.
- ۲) تناسب: برابری دو نسبت است. یعنی دو نسبت مقدار یکسانی دارند.
- ۳) برای نوشتن نسبت، میتوانیم از دو نقطه (:) یا کسر استفاده کنیم.
- ۴) در تناسب، اگر سه مقدار را بدانیم، میتوانیم مقدار چهارم را پیدا کنیم.
- ۵) همیشه نسبتها را ساده کنید تا درکشان آسانتر شود.
پاسخ نهایی: در زیر ۱۰ مثال از مفهوم نسبت و تناسب برای کلاس پنجم آورده شده است:
- ۱) نسبت: در یک باغ ۴ درخت سیب و ۶ درخت گلابی داریم. نسبت درختان سیب به گلابی یا ۴:۶ است که سادهشده میشود یا ۲:۳.
- ۲) تناسب: اگر ۲ مداد ۱۰۰۰ تومان باشد، ۵ مداد چقدر میشود؟ این یک تناسب است: = . با ضرب متقابل، x = ۲۵۰۰ تومان.
- ۳) نسبت در آشپزی: برای درست کردن شیرینی، نسبت آرد به شکر ۳ به ۱ است. یعنی به ازای هر ۳ پیمانه آرد، ۱ پیمانه شکر نیاز داریم.
- ۴) تناسب در نقشه: مقیاس نقشه ۱:۱۰۰۰۰ است. یعنی ۱ سانتیمتر روی نقشه برابر ۱۰۰۰۰ سانتیمتر (۱۰۰ متر) در واقعیت است.
- ۵) نسبت در ورزش: در یک مسابقه، تیم الف ۴ گل زد و تیم ب ۲ گل. نسبت گلهای الف به ب ۴:۲ یا ۲:۱ است.
- ۶) تناسب در خرید: اگر ۳ بسته بیسکویت ۱۵۰۰۰ تومان باشد، ۷ بسته چقدر میشود؟ تناسب: = . جواب: ۳۵۰۰۰ تومان.
- ۷) نسبت در کلاس: در کلاسی با ۲۰ دانشآموز، ۱۲ نفر عینکی هستند. نسبت عینکیها به کل کلاس یا ۳:۵ است.
- ۸) تناسب در مسافرت: اگر ماشینی در ۲ ساعت ۱۲۰ کیلومتر برود، در ۵ ساعت چند کیلومتر میرود؟ تناسب: = . جواب: ۳۰۰ کیلومتر.
- ۹) نسبت در رنگآمیزی: برای درست کردن رنگ سبز، نسبت رنگ زرد به آبی ۲ به ۳ است. یعنی ۲ قسمت زرد و ۳ قسمت آبی.
- ۱۰) تناسب در تقسیم: اگر ۵۰ شکلات را بین دو دوست به نسبت ۳:۲ تقسیم کنیم، اولی ۳۰ و دومی ۲۰ شکلات میگیرد.
مثال مشابه: اگر در یک جعبه ۸ مهره قرمز و ۴ مهره آبی باشد، نسبت مهرههای قرمز به آبی چقدر است؟ جواب: یا ۲:۱.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن نسبت قد تو به قد یک دوستت را محاسبه کنی یا هنگام خرید با والدینت، قیمت چند عدد از یک جنس را با تناسب پیدا کنی. تمرین با چیزهای واقعی خیلی کمک میکند!
