راهنمایی کوتاه: نسبت تناسب و نسبت اختلاف دو مفهوم مهم در ریاضی هستند که به ما کمک میکنند رابطه بین اعداد را بهتر بفهمیم.
گامبهگام:
- ۱) نسبت تناسب: وقتی دو مقدار با هم رابطه مستقیم دارند. مثلاً اگر ۲ مداد ۱۰۰۰ تومان باشد، ۴ مداد ۲۰۰۰ تومان است. اینجا قیمت با تعداد مداد نسبت مستقیم دارد.
- ۲) نسبت اختلاف: وقتی تفاوت بین دو مقدار ثابت است. مثلاً اگر سن علی ۱۰ سال و سن برادرش ۱۵ سال باشد، اختلاف سن همیشه ۵ سال است.
- ۳) برای حل سؤالها: اول ببین آیا اعداد با هم نسبت مستقیم دارند یا اختلاف ثابت دارند.
- ۴) اگر نسبت تناسب است، از ضرب و تقسیم استفاده کن.
- ۵) اگر نسبت اختلاف است، از جمع و تفریق استفاده کن.
پاسخ نهایی: در زیر ۲۰ نمونه سؤال برای تمرین آورده شده است:
- اگر ۳ کتاب ۱۵۰۰۰ تومان باشد، ۵ کتاب چند تومان است؟ (نسبت تناسب)
- سن پدر ۴۰ سال و سن پسر ۱۰ سال است. اختلاف سن آنها چند سال است؟ (نسبت اختلاف)
- اگر ۴ متر پارچه ۸۰۰۰۰ تومان باشد، ۶ متر پارچه چند تومان است؟
- در یک کلاس ۱۲ دختر و ۱۸ پسر هستند. نسبت دختران به پسران چقدر است؟
- اگر ماشین در ۲ ساعت ۱۲۰ کیلومتر برود، در ۵ ساعت چند کیلومتر میرود؟
- تفاوت بین ۲۵ و ۱۵ چقدر است؟
- اگر ۵ بسته شکلات ۲۵۰۰ تومان باشد، ۸ بسته چقدر میشود؟
- عمر درخت بلوط ۱۰۰ سال و عمر درخت کاج ۶۰ سال است. اختلاف عمر آنها چقدر است؟
- نسبت ۶ به ۹ را ساده کن.
- اگر ۱۰ لیتر بنزین ۵۰۰۰۰ تومان باشد، ۱۵ لیتر چقدر میشود؟
- فاصله شهر A تا شهر B 200 کیلومتر و تا شهر C 350 کیلومتر است. اختلاف فاصله چقدر است؟
- اگر ۱۲ مداد ۳۶۰۰ تومان باشد، ۲۰ مداد چقدر است؟
- نسبت پسران به کل دانشآموزان در کلاسی با ۸ پسر و ۱۲ دختر چقدر است؟
- اگر در ۴ روز ۲۰ صفحه کتاب بخوانی، در ۱۰ روز چند صفحه میخوانی؟
- عدد ۴۰ چند برابر عدد ۸ است؟ (نسبت تناسب)
- اگر قد سارا ۱۴۰ سانتیمتر و قد برادرش ۱۶۰ سانتیمتر باشد، اختلاف قد چقدر است؟
- نسبت ۱۵ به ۲۵ را به صورت کسر ساده بنویس.
- اگر ۶ سیب ۱۸۰۰ تومان باشد، ۹ سیب چقدر است؟
- سن مادر ۳۸ سال و سن دختر ۱۲ سال است. اختلاف سن آنها چند سال است؟
- اگر ۸ خودکار ۴۰۰۰ تومان باشد، ۱۴ خودکار چقدر است؟
مثال مشابه: سؤال ۱ را با هم حل میکنیم: اگر ۳ کتاب ۱۵۰۰۰ تومان باشد، قیمت یک کتاب میشود ۱۵۰۰۰ ÷ ۳ = ۵۰۰۰ تومان. پس ۵ کتاب میشود ۵۰۰۰ × ۵ = ۲۵۰۰۰ تومان.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای هر سؤال مشخص کنی که از کدام نوع نسبت استفاده میکنی. سپس با دقت محاسبه کن. میتوانی از دوستانت هم سؤال بپرسی تا با هم تمرین کنید.
