راهنمایی کوتاه: ترکیب وصفی و اضافی دو نوع از مهمترین ترکیبها در زبان فارسی هستند که با هم تفاوت دارند.
گامبهگام:
- ۱) تعریف ترکیب وصفی: در این ترکیب، یک صفت (وصفکننده) قبل از یک اسم (موصوف) میآید و آن را توصیف میکند. مثال: کتاب قرمز (قرمز صفت است و کتاب را توصیف میکند).
- ۲) تعریف ترکیب اضافی: در این ترکیب، دو اسم با هم ترکیب میشوند و معمولاً با «ی» اضافه به هم وصل میشوند. اسم اول مضاف و اسم دوم مضافالیه نام دارد. مثال: کتابِ علی (کتاب مضاف، علی مضافالیه است).
- ۳) تشخیص تفاوت: در ترکیب وصفی، کلمهٔ اول صفت است (مثل بزرگ، زیبا، سریع). در ترکیب اضافی، هر دو کلمه اسم هستند (مثل درختِ سیب، خانهٔ مادربزرگ).
- ۴) نکتهٔ مهم: در ترکیب اضافی معمولاً «ی» یا «ء» اضافه بین دو کلمه میآید (مثل: دفترِ دانشآموز، کیفِ مدرسه). در ترکیب وصفی چنین چیزی وجود ندارد.
- ۵) تمرین تشخیص: سعی کن این مثالها را بررسی کنی: «ماشین آبی» (وصفی) — «ماشینِ پدر» (اضافی).
پاسخ نهایی: ترکیب وصفی از صفت + اسم تشکیل میشود و صفت، اسم را توصیف میکند. ترکیب اضافی از دو اسم تشکیل میشود که با «ی» اضافه به هم وصل میشوند و رابطهٔ مالکیت یا وابستگی را نشان میدهند.
مثال مشابه:
- ترکیب وصفی: گل زیبا، روز گرم، دانشآموز سختکوش
- ترکیب اضافی: کتابِ فارسی، میزِ تحریر، شهرِ تهران
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن در متنی که میخوانی، ترکیبهای وصفی و اضافی را پیدا کنی و آنها را در دو ستون جداگانه بنویسی. این کار به تو کمک میکند تا بهتر آنها را تشخیص دهی.