راهنمایی کوتاه: تشبیه یعنی چیزی را به چیز دیگری مانند کردن تا زیباتر و گویاتر شود.
گامبهگام:
- درس دهم کتاب فارسی ششم دبستان، «تنها» نام دارد و شعری از پروین اعتصامی است.
- در شعر، شاعر احساس تنهایی و غربت خود را بیان میکند و برای این کار از تشبیههای زیبا استفاده کرده است.
- برای پیدا کردن تشبیه، به دنبال کلماتی مانند «مانند»، «مثل»، «چو»، «همچون» یا توصیفاتی که یک چیز را شبیه چیز دیگری نشان میدهد، بگرد.
- در این شعر، شاعر خود یا احساساتش را به چیزهایی مانند کرده است.
- بیا با هم پنج تشبیه از این درس را پیدا کنیم.
پاسخ نهایی: پنج نمونه تشبیه از درس «تنها» (فارسی ششم):
- «منم آن مرغ تنها» = شاعر خود را به یک مرغ تنها تشبیه کرده است.
- «چو پروانه به شمعی» = مانند پروانهای که دور شمع میگردد. (احساس وابستگی و جذب شدن)
- «همچون سایهای بیجان» = مانند یک سایهی بیجان. (بیحالی و بیحرکتی)
- «چو کشتی شکسته» = مانند کشتی شکستهای. (احساس درماندگی و بیپناهی)
- «مثل برگ خزان» = مانند برگ پاییزی. (احساس پژمردگی و غم)
مثال مشابه: در شعر دیگری میخوانیم: «چشمهایت مانند دو ستاره میدرخشند.» اینجا «چشمها» به «ستاره» تشبیه شدهاند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن در شعرها و متنهای دیگر هم تشبیه پیدا کنی. ببین هر تشبیه چه چیزی (مشبه) را به چه چیزی (مشبهبه) شبیه کرده و با چه کلمهای (ادات تشبیه) این شباهت را نشان داده است. این کار به درک بهتر شعر و زیباییهای آن کمک میکند.
