راهنمایی کوتاه: نگفتی کدام درس را می‌خواهی، پس موضوع پرتکرار پایه ششم یعنی «مخلوط‌ها و محلول‌ها» را توضیح می‌دهم و چند نمونه سؤال هم می‌فرستم؛ اگر فصل دیگری می‌خواهی فقط نام آن را بنویس.
گام‌به‌گام:
۱) مخلوط وقتی ساخته می‌شود که دو یا چند ماده را با هم قاطی کنیم، ولی ماهیت هیچ‌کدام عوض نشود؛ مثل قاطی کردن شکر و آرد.
۲) مخلوط‌ها دو دسته‌اند: ناهمگن (اجزایش با چشم دیده می‌شود، مثل سالاد یا آب و شن) و همگن یا محلول (اجزایش دیده نمی‌شود، مثل آب و شکر).
۳) در محلول، ماده‌ای که بیشتر است «حل‌کننده» و ماده‌ای که کمتر است «حل‌شونده» نام دارد؛ مثلاً در آب نمک، آب حل‌کننده است.
۴) برای جدا کردن اجزای مخلوط از ویژگی‌های مواد کمک می‌گیریم: صاف کردن (فیلتر) برای جدا کردن جامد از مایع، تبخیر برای به‌دست آوردن نمک از آب نمک، سرند کردن برای دانه‌های درشت و ریز، و آهن‌ربا برای براده آهن.
۵) پس همیشه اول می‌پرسیم: اجزای مخلوط چه ویژگی متفاوتی دارند؟ سپس روش جداسازی را انتخاب می‌کنیم.
پاسخ نهایی: مخلوط یعنی کنار هم بودن مواد بدون تغییر ماهیت آن‌ها؛ اگر ذره‌ها ریز و پخش‌شده باشند مخلوط همگن (محلول) و اگر دیده شوند مخلوط ناهمگن است. جداسازی هم بر پایه تفاوت ویژگی‌ها انجام می‌شود.
مثال مشابه: هوای اتاق یک مخلوط همگن از چند گاز است؛ چون ذره‌های گازها یکنواخت پخش شده‌اند و دیده نمی‌شوند.
نمونه سؤال‌ها:
۱) کدام‌یک محلول است؟
- الف) آب و شن
- ب) آب و نمک
- ج) سالاد میوه
- د) آب و روغن
۲) درست یا نادرست: در محلول، ذره‌های حل‌شونده با چشم دیده می‌شوند. (نادرست)
۳) برای جدا کردن نمک از آب نمک از کدام روش استفاده می‌کنیم و چرا؟ (تبخیر، چون آب بخار می‌شود و نمک جامد باقی می‌ماند.)
۴) یک مخلوط همگن و یک مخلوط ناهمگن از آشپزخانه نام ببر.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: در دو لیوان آب سرد و گرم یک قاشق شکر بریز و زمان حل شدن را مقایسه کن، سپس آب نمک را در ظرفی کم‌عمق بگذار تا با تبخیر، نمک را ببینی.
یادآوری ایمنی: هیچ ماده ناشناخته‌ای را نچش و بو نکن و آزمایش‌ها را با اجازه و کمک یک بزرگ‌تر انجام بده.
