راهنمایی کوتاه: بالهای هواپیما طوری طراحی میشوند که نیروی بالابرنده ایجاد کنند و هواپیما را در آسمان نگه دارند.
گامبهگام:
- ۱) شکل بال: بالها معمولاً سطح بالایی منحنی و سطح زیرین صافتری دارند. وقتی هواپیما حرکت میکند، هوای روی بال سریعتر از هوای زیر بال حرکت میکند.
- ۲) قانون برنولی: بر اساس این قانون، هوای سریعتر فشار کمتری دارد. بنابراین فشار هوای روی بال کمتر از فشار هوای زیر بال میشود.
- ۳) ایجاد نیروی بالابر: این اختلاف فشار باعث میشود یک نیرو به سمت بالا روی بال وارد شود که به آن «نیروی بالابر» میگویند.
- ۴) کنترل زاویه: خلبان با تغییر زاویه بال (به کمک سطوحی به نام «ایلرون» و «فلپ») مقدار نیروی بالابر را کنترل میکند.
- ۵) مواد و استحکام: بالها از مواد سبک و بسیار محکم (مانند آلیاژهای آلومینیوم و کامپوزیتها) ساخته میشوند تا هم وزن کم داشته باشند و هم در برابر فشار مقاوم باشند.
- ۶) آزمایشهای دقیق: قبل از پرواز، مدلهای بال در تونل باد و با شبیهسازیهای کامپیوتری بارها آزمایش میشوند تا از ایمنی آنها مطمئن شوند.
پاسخ نهایی: بالها با شکل خاص خود (منحنی در بالا و صافتر در پایین) و با استفاده از قانون برنولی، نیروی بالابر ایجاد میکنند. این نیرو وزن هواپیما را خنثی میکند و از سقوط آن جلوگیری مینماید. همچنین طراحی محکم و سیستمهای کنترل پرواز به حفظ تعادل کمک میکنند.
مثال مشابه: وقتی یک کاغذ را از دو طرف بگیرید و روی آن فوت کنید، کاغذ به سمت بالا میرود. این همان اصل بالابر است: هوای سریعتر (ناحیهای که فوت کردید) فشار کمتری ایجاد میکند و کاغذ را بالا میبرد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره «اصول پرواز» (برنولی، نیروی رانش، نیروی وزن و نیروی پسا) تحقیق کنی یا یک مدل کاغذی هواپیما بسازی و شکل بالهای آن را تغییر دهی تا ببینی چگونه روی پرواز اثر میگذارد.
یادآوری ایمنی: طراحی و ساخت هواپیما کار مهندسان بسیار متخصص است و هر هواپیما قبل از حمل مسافر، صدها ساعت آزمایش پرواز را پشت سر میگذارد تا از ایمنی کامل آن اطمینان حاصل شود.