راهنمایی کوتاه: یک شکل هندسی را در نظر بگیر که بتوان آن را ۱۸۰ درجه چرخاند و دقیقاً روی خودش منطبق شود، اما نتوان آن را از وسط تا کرد تا دو نیمه کاملاً یکسان ایجاد کند.
گامبهگام:
- ۱) مرکز تقارن یعنی نقطهای در وسط شکل که اگر شکل را ۱۸۰ درجه حول آن بچرخانیم، شکل دقیقاً روی خودش قرار میگیرد.
- ۲) محور تقارن یعنی خطی که شکل را به دو نیمه کاملاً یکسان تقسیم کند (مثل تا کردن کاغذ).
- ۳) حالا باید شکلی پیدا کنیم که مرکز تقارن داشته باشد اما هیچ محور تقارنی نداشته باشد.
- ۴) یک مثال ساده: حرف S انگلیسی (یا عدد ۸ خوابیده: ∞) را در نظر بگیر. اگر آن را ۱۸۰ درجه بچرخانیم، روی خودش میافتد (پس مرکز تقارن دارد).
- ۵) اما اگر بخواهیم آن را با یک خط تا کنیم تا دو نیمه یکسان شود، نمیتوانیم (پس محور تقارن ندارد).
- ۶) شکلهای دیگری مثل پاراللوگرام (متوازیالاضلاع) معمولی هم مرکز تقارن دارند، اما بعضی از آنها (مثل متوازیالاضلاع غیرمستطیل) محور تقارن ندارند.
پاسخ نهایی: شکلی که محور تقارن ندارد اما مرکز تقارن دارد، نمونهاش حرف S انگلیسی یا یک متوازیالاضلاع بدون خط تقارن (مانند یک لوزی کلی که مربع نباشد) است. در این شکلها، نقطه وسط، مرکز تقارن است، اما هیچ خطی نمیتوان کشید که شکل را به دو قسمت آینهای تقسیم کند.
مثال مشابه: عدد ۸ خوابیده (∞) را روی کاغذ بکش. یک نقطه در مرکز آن قرار دارد. اگر شکل را ۱۸۰ درجه حول آن نقطه بچرخانی، دقیقاً به حالت اول برمیگردد. حالا سعی کن با کشیدن هر خطی، آن را به دو نیمه کاملاً مشابه تقسیم کنی—میبینی که ممکن نیست.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی شکلهای مختلف (دایره، مربع، مستطیل، مثلث متساویالاضلاع) را بررسی کنی و ببینی هر کدام چند محور تقارن و آیا مرکز تقارن دارند یا نه. این کار به درک بهتر مفهوم تقارن کمک میکند.
