راهنمایی کوتاه: تقارن چرخشی یعنی وقتی یک شکل را میچرخانیم، با شکل اولیه یکسان به نظر برسد.
گامبهگام:
- ۱) یک شکل را در نظر بگیرید (مثل مربع یا ستاره).
- ۲) مرکز تقارن را پیدا کنید (نقطهای که شکل حول آن میچرخد).
- ۳) شکل را به اندازهی زاویهای مشخص (مثلاً ۹۰ درجه) بچرخانید.
- ۴) بررسی کنید: آیا شکل بعد از چرخش دقیقاً شبیه شکل اولیه است؟
- ۵) اگر شبیه بود، آن زاویه یک تقارن چرخشی برای شکل است.
- ۶) کوچکترین زاویهای که شکل را به خودش تبدیل میکند، «زاویهی تقارن چرخشی» نام دارد.
پاسخ نهایی: تقارن چرخشی یعنی یک شکل بتواند حول یک نقطه (مرکز) بچرخد و در زاویههای مشخصی کاملاً با شکل اولیه منطبق شود. تعداد دفعاتی که این اتفاق میافتد، «مرتبهی تقارن» نامیده میشود.
مثال مشابه: یک مربع را در نظر بگیرید. اگر آن را ۹۰ درجه (یکچهارم دایره) بچرخانید، دقیقاً شبیه مربع اول میشود. پس مربع تقارن چرخشی ۹۰ درجه دارد. همچنین میتوان آن را ۱۸۰، ۲۷۰ و ۳۶۰ درجه چرخاند که هر بار با شکل اولیه منطبق میشود. بنابراین مرتبهی تقارن مربع ۴ است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: شکلهای مختلفی مثل مثلث متساویالاضلاع، دایره یا حرف «S» را روی کاغذ بکش و ببین چند درجه باید بچرخانی تا دوباره شبیه خودش شود. دایره تقارن چرخشی نامحدود دارد!