تناسب در زندگی واقعی

راهنمایی کوتاه: نسبت‌ها در همه‌جای زندگی روزمره دیده می‌شوند؛ فقط کافی است چشم‌هایت را باز کنی و به اندازه‌ها دقت کنی.

گام‌به‌گام:

1. ابتدا مفهوم تناسب را یادآوری کن: تناسب یعنی برابری دو نسبت. مثلاً اگر یک نسبت ۲ به ۳ باشد، نسبت دیگر هم باید ۲ به ۳ باشد.
2. برای پیدا کردن نمونه‌های واقعی، به چیزهایی فکر کن که با هم مقایسه می‌شوند: مثل قیمت و وزن، زمان و مسافت، مواد اولیه در آشپزی و…
3. سعی کن نمونه‌هایی از خرید، آشپزی، نقشه‌ها، ساخت‌وساز و سرعت انتخاب کنی.
4. برای هر نمونه، نسبت دو مقدار را بنویس و بررسی کن که آیا تناسب برقرار است یا نه.

پاسخ نهایی:

در زیر ۱۰ نمونه از تناسب در زندگی واقعی آورده شده است:

• ۱. در فروشگاه‌ها: قیمت ۳ کیلو پرتقال ۱۵ هزار تومان است. قیمت ۶ کیلو پرتقال ۳۰ هزار تومان می‌شود (نسبت ۳ به ۱۵ برابر ۶ به ۳۰).
• ۲. در آشپزی: برای درست کردن کیک به ازای ۲ لیوان آرد، ۱ لیوان شکر لازم است. اگر آرد را ۴ لیوان کنی، شکر باید ۲ لیوان باشد.
• ۳. در نقشه‌ها: مقیاس ۱:۱۰۰۰۰۰ یعنی هر ۱ سانتی‌متر روی نقشه برابر ۱ کیلومتر در واقعیت است.
• ۴. در سفر: اگر ماشین با سرعت ثابت ۸۰ کیلومتر در ساعت حرکت کند، در ۲ ساعت ۱۶۰ کیلومتر و در ۴ ساعت ۳۲۰ کیلومتر می‌رود.
• ۵. در ساخت‌وساز: اگر برای ساختن یک دیوار آجری ۱۰۰۰ آجر و ۵۰ کیلو سیمان نیاز باشد، برای دیواری دو برابر ۲۰۰۰ آجر و ۱۰۰ کیلو سیمان نیاز است.
• ۶. در نقاشی: برای مخلوط کردن رنگ، به ازای هر ۳ قطره رنگ آبی، ۲ قطره رنگ زرد می‌ریزی. اگر ۶ قطره آبی بریزی، باید ۴ قطره زرد بریزی.
• ۷. در ورزش: اگر یک دونده در ۱۰ ثانیه ۵۰ متر بدود، در ۲۰ ثانیه ۱۰۰ متر می‌دود (با سرعت ثابت).
• ۸. در خرید میوه: اگر ۲ کیلو سیب ۱۰ هزار تومان باشد، ۵ کیلو سیب ۲۵ هزار تومان می‌شود.
• ۹. در داروسازی: شربت سرفه را باید به نسبت ۵ میلی‌لیتر به ازای هر ۱۰ کیلو وزن بدن مصرف کرد. برای یک کودک ۲۰ کیلویی، دوز ۱۰ میلی‌لیتر است.
• ۱۰. در مقیاس مدل‌های کوچک: مدل یک ماشین با مقیاس ۱:۲۴ یعنی ۱ سانتی‌متر مدل برابر ۲۴ سانتی‌متر ماشین واقعی است.

مثال مشابه: فرض کن یک دستور تهیه غذا به ازای ۴ نفر، ۲ عدد تخم‌مرغ نیاز دارد. برای ۸ نفر چند تخم‌مرغ لازم است؟ جواب: ۴ عدد (چون تناسب ۴ به ۲ برابر ۸ به ۴ است).

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: می‌توانی به مسئله‌های درصد، تخفیف‌های فروشگاهی و نسبت طلایی در طبیعت هم فکر کنی. همه‌ی این‌ها با تناسب سروکار دارند.