سلام! حدس می‌زنم منظور تو «مبنی» و «مثنی» بوده است. با هم چند تمرین کوتاه دربارهٔ اسم اشاره، مبنی و معرب، مثنی و جمع حل می‌کنیم.
راهنمایی کوتاه: اول قاعدهٔ هر بخش را در ذهن مرور کن، بعد پاسخ را بنویس.
گام‌به‌گام:
- ۱) اسم اشاره را با سه چیز بسنج: نزدیک یا دور، مفرد یا مثنی یا جمع، مذکر یا مؤنث.
- ۲) یادت باشد که همهٔ اسم‌های اشاره «مبنی» هستند، یعنی اعراب نمی‌گیرند.
- ۳) برای ساختن مثنی، به آخر اسمِ مفرد «انِ» اضافه کن (در نصب و جر «ینِ»).
- ۴) جمع را به سه شکل بشناس: جمع مذکر سالم، جمع مؤنث سالم و جمع مکسر.
پاسخ نهایی (سؤال‌ها همراه با جواب):
- ۱) کدام‌یک اسم اشاره به «مفرد مؤنثِ نزدیک» است؟ أ) هذا ب) هذه ج) هؤلاء د) ذلک — پاسخ: هذه
- ۲) جای خالی را پر کن: «___ کتابانِ جدیدانِ» (اشاره به دو کتابِ نزدیک) — پاسخ: هذانِ
- ۳) درست یا نادرست: همهٔ اسم‌های اشاره مبنی هستند. — پاسخ: درست؛ اعراب نمی‌گیرند.
- ۴) «هذا» مبنی است یا معرب؟ — پاسخ: مبنی.
- ۵) مثنیِ «مُعَلِّم» را بنویس. — پاسخ: مُعَلِّمانِ (در حالت نصب و جر: مُعَلِّمَینِ).
- ۶) جمعِ «طالِب» را به دو شکل بنویس. — پاسخ: طالِبونَ (جمع مذکر سالم) و طُلّاب (جمع مکسر).
- ۷) «أولئک» به چه کسانی اشاره می‌کند؟ — پاسخ: به جمعِ دور، یعنی «آن‌ها».
- ۸) اسم اشارهٔ مناسب برای «دو معلم (زن) در دور» را بنویس. — پاسخ: هاتانِ (نزدیک) و تانِکَ / تانِکِ (دور).
مثال مشابه: در جملهٔ «تِلکَ مُعَلِّمةٌ مُجتَهِدةٌ» واژهٔ «تِلکَ» به یک معلمِ زنِ دور اشاره می‌کند؛ مفرد مؤنثِ دور است.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: یک جدول دو در سه بساز؛ یک طرف نزدیک و دور، طرف دیگر مفرد، مثنی و جمع، و خانه‌ها را با اسم‌های اشاره پر کن.
