راهنمایی کوتاه: ضمیر بهجای اسم مینشیند و «نشانههای جمع» به ما میگویند یک کلمه جمع است یا مفرد.
گامبهگام:
۱) ضمیر منفصل جدا نوشته میشود: أنا، أنتَ، أنتِ، هو، هی، نحن، أنتم، أنتن، هم، هن. مثال: هُوَ طالِبٌ (او دانشآموز است).
۲) ضمیر متصل به آخر کلمه میچسبد: ـی، ـکَ، ـکِ، ـهُ، ـها، ـنا، ـکُم، ـهُم. مثال: کِتابی (کتاب من)، کِتابُهُ (کتاب او).
۳) جمع مذکر سالم با «ـونَ» یا «ـینَ» ساخته میشود: مُعَلِّمونَ، مُعَلِّمینَ. «ون» در حالت رفع و «ین» در حالت نصب و جر میآید.
۴) جمع مؤنث سالم با «ـات» ساخته میشود: طالِبات، مُعَلِّمات. مثال: الطّالِباتُ مُجتَهِداتٌ.
۵) جمع مکسر نشانه ثابت ندارد و شکل کلمه عوض میشود: بَیت ← بُیوت، کِتاب ← کُتُب، طالِب ← طُلّاب.
۶) در جمله، فعل و صفت با جمع هماهنگ میشود: هُم طُلّابٌ مُجتَهِدونَ.
پاسخ نهایی: ضمیرها دو دستهاند: منفصل (جدا) و متصل (چسبیده). جمع هم سه نوع نشانه دارد: «ون/ین» برای مذکر، «ات» برای مؤنث و جمع مکسر که قاعده ثابت ندارد و باید در متن شناخته شود.
مثال مشابه: در جمله «کِتابُکُم جدیدٌ» ضمیر «ـکُم» به معنی «شما» است، پس معنی میشود: کتابِ شما نو است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: یک جدول دوستانی در دفترت بکش و ضمیرهای منفصل را با معنی فارسی کنار هم بنویس، بعد چند کلمه مثل مُعَلِّم، طالِب و کِتاب را جمع ببند. تو در متن نوشتی «...»؛ اگر مبحث دیگری هم هست (مثلاً فعل یا مبتدا و خبر) اسمش را بگو تا همان را هم توضیح بدهم.