راهنمایی کوتاه: قالب شعر، شکل و چیدمان مصراعها و بیتهای آن است.
گامبهگام:
- ۱) قالب مثنوی: در این قالب، هر بیت قافیهی جداگانهای دارد. یعنی مصراع اول و دوم هر بیت با هم قافیه هستند، اما قافیهی بیت بعدی متفاوت است. برای داستانسرایی و روایتهای طولانی مناسب است.
- ۲) قالب غزل: غزل معمولاً بین ۵ تا ۱۵ بیت دارد. مصراع اول بیت اول و مصراع دوم تمام بیتها با هم همقافیه هستند. موضوع آن بیشتر عشق، زیبایی و گاهی عرفان است.
- ۳) قالب قصیده: شبیه غزل است، اما تعداد ابیات آن بیشتر (گاهی بیش از ۱۰۰ بیت) و موضوع آن معمولاً مدح (ستایش)، پند و اندرز، یا توصیف طبیعت است.
- ۴) قالب قطعه: در این قالب، مصراع دوم هر بیت با مصراع دوم بیت بعدی همقافیه است. موضوع آن اغلب پند و اندرز، هجو یا هزل (شوخی) است.
- ۵) قالب رباعی: فقط چهار مصراع دارد. وزن خاصی دارد و مصراع اول، دوم و چهارم آن همقافیه هستند. معمولاً حاوی یک نکتهی اخلاقی یا فلسفی کوتاه است.
پاسخ نهایی: تا درس هشتم فارسی هفتم، با پنج قالب اصلی شعر آشنا میشوید: مثنوی، غزل، قصیده، قطعه و رباعی. هر کدام ساختار قافیه و کاربرد خاص خود را دارند.
مثال مشابه: شعر «شیر و موش» از کتاب، در قالب مثنوی سروده شده است. چون هر بیت آن قافیهی مستقل دارد و یک داستان را روایت میکند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای هر قالب، یک نمونه شعر از کتاب درسی پیدا کنی و قافیههای آن را با رنگهای مختلف مشخص کنی. این کار به درک بهتر ساختار کمک میکند.
