راهنمایی کوتاه: این جمله یک توصیهی مهربانانه است و در آن میتوانیم یک «ترکیب اضافی» پیدا کنیم.
گامبهگام:
- ۱) معنی واژهها: «قدر» یعنی ارزش و اندازه؛ «جوانی» یعنی دوران نوجوانی و جوان بودن؛ «تان» ضمیر متصل و به معنی «شما» است.
- ۲) معنی کل جمله: ارزش دوران جوانی خودتان را بدانید؛ یعنی این سالها را بیهوده از دست ندهید و خوب درس بخوانید و مهارت یاد بگیرید.
- ۳) ترکیب اضافی چیست؟ وقتی یک اسم به اسم دیگر بچسبد و بین آنها کسره («ـِ») بیاید، ترکیب اضافی میسازند. اسم اول «مضاف» و اسم دوم «مضافٌالیه» است، مثل «کتابِ دوستم».
- ۴) در این جمله دو ترکیب اضافی داریم: «جوانیِتان» (مضاف: جوانی، مضافالیه: تان = شما) و «قدرِ جوانیِتان» (مضاف: قدر، مضافالیه: جوانیِتان).
- ۵) نکته: در ترکیب اضافی معمولاً «ی» نکره و «را» نمیآید؛ پس نمیگوییم «جوانیایِتان».
- ۶) فعل «بدانید» فعل امر است (از مصدر «دانستن»)، پس جمله، جملهای امری و خواهشی است، نه خبری.
پاسخ نهایی: «قدر جوانیتان را بدانید» یعنی ارزش و بزرگی دوران جوانیتان را بشناسید و از آن بهترین استفاده را بکنید. از نظر دستوری، «جوانیِتان» و «قدرِ جوانیِتان» ترکیب اضافی هستند (مضاف + مضافالیه) و «بدانید» فعل امر است.
مثال مشابه: «قدر سلامتی خود را بدانید.» در اینجا «سلامتیِ خود» یک ترکیب اضافی است؛ «سلامتی» مضاف و «خود» مضافالیه است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: در این عبارتها ترکیب اضافی را پیدا کن و مضاف و مضافالیه را بگو: «صدای زنگ»، «کتابِ خواهرم»، «رنگِ آسمان».