راهنمایی کوتاه: برای پیدا کردن فعل، فاعل و مفعول، اول کار جمله را ببین، بعد بپرس چه کسی انجام داد و کار روی چه چیزی افتاد.
گامبهگام:
- ۱) فعل را پیدا کن: کلمهای که انجام کار یا حالت را نشان میدهد و زمان دارد. مثل: رفت، خورد، مینویسد، خواهد آمد.
- ۲) فاعل را پیدا کن: بپرس «چه کسی؟» یا «چه چیزی؟» کار را انجام داد. فاعل معمولاً اول جمله میآید.
- ۳) مفعول را پیدا کن: بپرس «چه چیزی را؟» یا «چه کسی را؟» کار روی او یا آن انجام شد. مفعول اغلب با «را» میآید، اما همیشه نه.
- ۴) جمله را کامل جدا کن: فاعل + مفعول + فعل. دقت کن فعل ناگذر مفعول نمیگیرد.
- ۵) تمرین کن: در جملههای کتاب، زیر فعل خط بکش، دور فاعل دایره بکش و مفعول را مشخص کن.
پاسخ نهایی: فعل، کار جمله است؛ فاعل، انجامدهنده کار است؛ مفعول، چیزی یا کسی است که کار بر او واقع میشود. در جمله «علی کتاب را خواند»، فعل «خواند»، فاعل «علی» و مفعول «کتاب» است.
مثال مشابه: «مریم نامه را نوشت.» فعل: نوشت. فاعل: مریم. مفعول: نامه.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: چند جمله از یک داستان کوتاه انتخاب کن و برای هر کدام جدول سهستونی فعل، فاعل و مفعول بساز. اگر مفعول نداشت، بنویس «ندارد».
