راهنمایی کوتاه: پرسش انکاری سوالی است که نویسنده جواب نمیخواهد؛ میخواهد چیزی را انکار کند.
گامبهگام:
- ۱) جمله را با دقت بخوان و ببین نویسنده واقعاً منتظر جواب است یا نه.
- ۲) اگر جواب روشن و بدیهی باشد و نویسنده بخواهد چیزی را رد کند، پرسش انکاری داریم.
- ۳) جمله را به شکل خبری معنا کن؛ مثلاً «آیا کسی بدون تلاش موفق میشود؟» یعنی «هیچکس بدون تلاش موفق نمیشود.»
- ۴) دنبال علامت سؤال و کلمههای پرسشی مثل «آیا، کی، چه کسی» بگرد، اما همهٔ پرسشها انکاری نیستند؛ باید منظور جمله را بفهمی.
پاسخ نهایی: پرسش انکاری یکی از آرایههای ادبی است که گوینده با آن، به جای گرفتن جواب، چیزی را انکار میکند یا میگوید چنین کاری ممکن و درست نیست. به آن «استفهام انکاری» هم میگویند.
مثال مشابه: «آیا میتوان بدون آب زنده ماند؟» یعنی «نمیتوان»؛ این پرسش برای انکار است، نه برای گرفتن جواب.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: در درسهای فارسی، جملههای پرسشی را پیدا کن و آنها را به یک جملهٔ خبری هممعنا تبدیل کن تا زودتر پرسش انکاری را بشناسی.