راهنمایی کوتاه: واژهٔ «مسئولیت» در کردی سۆرانی «بەرپرسیارێتی» است.
گامبهگام:
- ۱) زبان کردی چند گویش دارد؛ مهمترینها سۆرانی (کردی جنوبی و میانی) و کرمانجی (کردی شمالی) هستند. پس یک واژه ممکن است در هر گویش شکل کمی متفاوت داشته باشد.
- ۲) در سۆرانی: مسئولیت ← بەرپرسیارێتی (خوانده میشود: بَەرپِرسیارێتی).
- ۳) واژهٔ «مسئول» (کسی که وظیفه دارد) در سۆرانی ← بەرپرس.
- ۴) در کرمانجی: مسئولیت ← berpirsîyarî و مسئول ← berpirs.
- ۵) واژهٔ نزدیک دیگر «تکلیف/وظیفه» است که در کردی میشود ئەرک (erk).
- ۶) در گفتوگوی روزمره، بعضیها شکل عربیِ «مەسئولیەت» را هم به کار میبرند؛ اما واژهٔ اصیل و رایج کردی همان «بەرپرسیارێتی» است.
پاسخ نهایی: مسئولیت = بەرپرسیارێتی (سۆرانی) و berpirsîyarî (کرمانجی). مسئول = بەرپرس. یعنی کسی که کارها و پیامدهای کارهایش را میپذیرد و از زیر آن فرار نمیکند.
مثال مشابه:
- من مسئول کارهای خودم هستم → ئەز بەرپرسیارم لە کارەکانم (کرمانجی: Ez berpirsîyar im ji karên xwe).
- مسئولیتپذیری → بەرپرسیارێتی گرتنە ئەستۆ.
- او مسئول این کلاس است → ئەو بەرپرسیارە لەم پۆلە.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: چند واژهٔ دیگر را هم پیدا کن و کنار هم بنویس، مثل «دوست = هاوڕێ»، «مدرسه = قوتابخانە»، «کتاب = کتێب». بعد ببین قاعدههای ساخت واژه در کردی چه شباهتی با فارسی دارد. از یک معلم یا بزرگتر کردیزبان هم میتوانی بپرسی که در گویش محلی خودشان این واژه را چگونه میگویند.