راهنمایی کوتاه: محلول لوگول (ید) در حضور نشاسته تغییر رنگ به آبی-بنفش میدهد.
گامبهگام:
- ۱) هدف آزمایش: تشخیص وجود یا عدم وجود نشاسته در مواد غذایی است.
- ۲) معرف شیمیایی: محلول لوگول (که حاوی ید است) به عنوان معرف استفاده میشود.
- ۳) واکنش: مولکولهای ید داخل ساختار مارپیچی نشاسته گیر میکنند و یک کمپلکس آبی-بنفش رنگ تشکیل میدهند.
- ۴) بررسی گزینهها: باید ببینیم کدام یک از مواد زیر حاوی نشاسته است.
- خیار: میوهای است که عمدتاً آب و فیبر دارد. نشاسته بسیار کمی دارد یا اصلاً ندارد.
- سیب: میوهای است که قند (فروکتوز) دارد. نشاسته در سیب رسیده بسیار کم است (در سیب نارس مقداری نشاسته وجود دارد).
- سیبزمینی: یک غده است و منبع اصلی کربوهیدرات آن نشاسته است.
- آب: یک ماده معدنی است و هیچ کربوهیدراتی ندارد.
- ۵) نتیجهگیری: تنها مادهای که مقدار قابل توجهی نشاسته دارد و با لوگول واکنش واضح آبی-بنفش میدهد، سیبزمینی است.
پاسخ نهایی: از بین گزینههای داده شده، سیبزمینی با محلول لوگول تغییر رنگ به آبی-بنفش میدهد.
مثال مشابه: اگر روی یک تکه نان (که آرد گندم دارد و نشاستهای است) یا برنج پخته، قطرهای لوگول بچکانید، آن قسمت نیز آبی-بنفش میشود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی این آزمایش ساده را در خانه با نظارت یک بزرگسال انجام دهی. یک برش نازک از سیبزمینی خام بردار و یک قطره محلول ید (مثل بتادین رقیق شده) روی آن بچکان. تغییر رنگ را مشاهده کن. همین کار را با یک برش خیار یا سیب تکرار کن و نتیجه را مقایسه کن.
یادآوری ایمنی: محلول لوگول یا ید را نخورید و با چشم تماس ندهد. آزمایش را حتماً تحت نظارت انجام دهید و پس از اتمام، دستهای خود را بشویید.
