راهنمایی کوتاه: بعضی مواد در آب «حل» میشوند و مخلوطی شفاف میسازند و بعضی دیگر حل نمیشوند و تهنشین یا روی آب میمانند.
گامبهگام:
- ۱) وقتی مادهای در آب حل میشود، ذرههای ریز آن بین ذرههای آب پخش میشوند و مخلوطی یکنواخت (محلول) میسازند؛ مثل ریختن شکر در چای.
- ۲) در محلول، ماده ناپدید نمیشود؛ فقط آنقدر ریز شده که دیده نمیشود و مزهاش باقی میماند.
- ۳) موادی که حل میشوند: نمک، شکر، جوششیرین، سرکه، الکل، عسل و بیشتر شربتها.
- ۴) موادی که حل نمیشوند: ماسه، خاک، روغن، گچ (خیلی کم حل میشود)، پلاستیک، شیشه، فلزها و سنگریزه.
- ۵) در آزمایش، اگر مخلوط شفاف و یکنواخت شد، ماده حل شده است؛ اگر ذرهها دیده شدند یا روی آب شناور ماندند، حل نشده است.
- ۶) حل شدن با دما، هم زدن و ریزتر بودن ذرهها سریعتر میشود، اما برای ماسه و روغن هیچوقت کامل نمیشود.
پاسخ نهایی: در آب حل میشوند: نمک، شکر، جوششیرین، سرکه، الکل و عسل. در آب حل نمیشوند: ماسه، خاک، روغن، پلاستیک، شیشه و فلزها.
مثال مشابه: یک لیوان آب بردار، در یکی نمک بریز و در دیگری ماسه. بعد از هم زدن، لیوان نمک شفاف میماند، ولی ماسه ته لیوان جمع میشود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: بپرس چرا آب «حلکنندهٔ همهکاره» نامیده میشود و چطور میتوان نمک را از آب جدا کرد (تبخیر).
یادآوری ایمنی: مواد ناشناخته را نچش و به آنها دست نزن؛ آزمایش را با نظارت بزرگتر و با مقدار کم انجام بده.
