راهنمایی کوتاه: لازم نیست فرمول‌ها را حفظ کنی؛ فقط عددهای کوچکِ کنارِ حرف‌ها را بخوان و با هم جمع کن.
گام‌به‌گام:
۱) هر حرف، نشانهٔ یک اتم است: H هیدروژن، O اکسیژن، C کربن، N نیتروژن، Cl کلر، S گوگرد.
۲) عدد کوچکی که پایین و سمت راستِ حرف می‌آید، می‌گوید چند اتم از آن نوع داریم: در H₂O یعنی ۲ اتم هیدروژن.
۳) اگر کنار حرف هیچ عددی نبود، یعنی فقط ۱ اتم از آن نوع وجود دارد.
۴) عددها را جمع کن تا تعداد کل اتم‌های مولکول به دست بیاید.
۵) اگر جلوی کل فرمول عددی بود (مثل 2H₂O)، آن عدد تعداد مولکول‌هاست، نه تعداد اتم‌ها.
پاسخ نهایی: چند نمونه از مولکول‌هایی که هیدروژن دارند:
- H₂ ← ۲ اتم هیدروژن (کل: ۲ اتم)
- HCl ← ۱ هیدروژن + ۱ کلر (کل: ۲ اتم)
- H₂O ← ۲ هیدروژن + ۱ اکسیژن (کل: ۳ اتم)
- NH₃ ← ۳ هیدروژن + ۱ نیتروژن (کل: ۴ اتم)
- H₂S ← ۲ هیدروژن + ۱ گوگرد (کل: ۳ اتم)
- CH₄ (متان) ← ۴ هیدروژن + ۱ کربن (کل: ۵ اتم)
- H₂O₂ ← ۲ هیدروژن + ۲ اکسیژن (کل: ۴ اتم)
- C₂H₆ ← ۶ هیدروژن + ۲ کربن (کل: ۸ اتم)
و CO₂ بدون هیدروژن است: ۱ کربن + ۲ اکسیژن (کل: ۳ اتم).
مثال مشابه: فرمول NH₃ را بخوان؛ می‌شود «یک نیتروژن و سه هیدروژن»، پس کل ۴ اتم دارد. حالا خودت H₂O₂ را با همین روش بخوان: ۲ هیدروژن و ۲ اکسیژن، یعنی ۴ اتم.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: یک جدول کوچک بکش و ستون‌های «نام مولکول»، «اتم‌های هیدروژن»، «کل اتم‌ها» را پر کن. یک پرسش برای تمرین: کدام مولکول ۳ اتم دارد؟ الف) CH₄ ب) H₂O ج) NH₃
