راهنمایی کوتاه: برای فهمیدن درست یا نادرست بودن یک پیشبینی، باید آن را با آزمایش بسنجیم؛ اما همهی گامها به یک اندازه ضروری نیستند.
گامبهگام:
- ۱) طراحی آزمایش: مشخص میکنیم چه چیزی را تغییر بدهیم و چه چیزی را اندازه بگیریم تا پیشبینی سنجیده شود.
- ۲) انجام آزمایش: آزمایش را دقیق و چند بار تکرار میکنیم تا دادههای واقعی به دست آید.
- ۳) بررسی نتیجه آزمایش: دادهها را با پیشبینی مقایسه میکنیم و میبینیم پیشبینی تأیید میشود یا رد.
- ۴) ارائه نتیجه آزمایش: یافتهها را به دیگران گزارش میدهیم؛ مثلاً با نمودار، جدول یا صحبت در کلاس.
پاسخ نهایی: گزینه ۴، یعنی «ارائه نتیجه آزمایش»، اهمیت کمتری دارد. چون فقط گفتن یا نوشتن نتیجه، خودِ پیشبینی را درست یا نادرست نمیکند. آنچه پیشبینی را میسنجد، طراحی آزمایش، انجام آن و بررسی نتیجه است.
پرسش چندگزینهای: برای بررسی درستی یا نادرستی یک پیشبینی، کدام گام اهمیت کمتری دارد؟
- ۱) طراحی آزمایش
- ۲) انجام آزمایش
- ۳) بررسی نتیجه آزمایش
- ۴) ارائه نتیجه آزمایش
مثال مشابه: پیشبینی میکنی «گیاهی که نور بیشتری بگیرد، بلندتر میشود». دو گلدان را در نور کم و نور زیاد میگذاری (طراحی)، هر روز ارتفاع را اندازه میگیری (انجام)، عددها را با هم مقایسه میکنی (بررسی). حتی اگر نتیجه را به کسی نگویی، خودت میفهمی پیشبینیات درست بود یا نه.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: دربارهی «متغیرهای آزمایش» یعنی متغیر مستقل، وابسته و کنترلشده بپرس و علت تکرار آزمایش را از معلمت بپرس.