راهنمایی کوتاه: علوم تجربی روشی است برای شناختن دنیای اطراف با مشاهده، پرسش، آزمایش و نتیجه‌گیری.
گام‌به‌گام:
- ۱) مشاهده: با چشم، گوش یا ابزار به یک پدیده نگاه می‌کنی؛ مثلاً زنگ‌زدن میخ آهنی در هوای مرطوب.
- ۲) پرسش: می‌پرسی «چرا این اتفاق افتاد؟»
- ۳) فرضیه: یک حدس علمی می‌سازی: «رطوبت هوا باعث زنگ‌زدن آهن می‌شود.»
- ۴) آزمایش: دو میخ را در دو ظرف می‌گذاری؛ یکی در جای خشک و یکی در جای مرطوب، و فقط یک چیز را تغییر می‌دهی.
- ۵) ثبت نتیجه: می‌بینی میخ ظرف مرطوب زنگ زد و آن یکی نه.
- ۶) نتیجه‌گیری: فرضیه‌ات درست بود؛ پس آهن در رطوبت زنگ می‌زند.
پاسخ نهایی: علوم تجربی شاخه‌ای از دانش است که با روش علمی و آزمایش به پرسش‌های ما درباره طبیعت پاسخ می‌دهد. شاخه‌های مهم آن فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی و زمین‌شناسی است. کتاب علوم پایه هفتم هم ترکیبی از همین‌هاست: از سلول و اندام‌های بدن تا نیرو، انرژی، مواد و زمین.
مثال مشابه: اگر بپرسی «آب در چه دمایی می‌جوشد؟» می‌توانی آب را گرم کنی، دما را اندازه بگیری، آزمایش را چند بار تکرار کنی و بگویی در فشار هوای معمولی حدود ۱۰۰ درجه سلسیوس می‌جوشد.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: یک دفترچه «آزمایش خانگی» بساز و هر هفته یک پرسش کوچک را با یک آزمایش ساده و با اجازه بزرگ‌ترها بررسی کن. یک پرسش کوتاه برای تمرین هم: کدام مورد جزو گام‌های روش علمی است؟
- الف) حدس‌زدن بدون بررسی
- ب) ساختن فرضیه و آزمایش کردن آن
- ج) نگاه کردن به جواب آخر کتاب
