راهنمایی کوتاه: دریاچه پهنهای از آب است که در گودیای روی خشکی جمع شده و خشکی دور تا دور آن را گرفته است.
گامبهگام:
۱) جای دریاچه را پیدا کن: دریاچه همیشه در یک گودی (چاله) روی خشکی قرار دارد؛ نه در وسط اقیانوس.
۲) آبش از کجا میآید؟ از باران و برف، از چشمههای زیرزمینی و از رودهایی که به آن میریزند.
۳) آن گودی چطور ساخته میشود؟ یخچالهای کوهستانی زمین را میکَنند، حرکت صفحههای زمین پوسته را پایین میبرد، دهانهٔ آتشفشان خالی میماند، یا انسان با ساختن سد جلوی رود را میگیرد.
۴) آب چطور بیرون میرود؟ با تبخیر، با فرو رفتن در زمین، یا از راه یک رود خروجی.
۵) چرا شوری دریاچهها فرق دارد؟ اگر رود خروجی نباشد، آب تبخیر میشود ولی نمک میماند و دریاچه شور میشود؛ اگر خروجی باشد، نمک شسته میشود و آب معمولاً شیرین است.
پاسخ نهایی:
دریاچه یک پهنهٔ آبی است که در گودیای روی خشکی قرار دارد، خشکی آن را احاطه کرده و راه مستقیمی به دریا ندارد. اندازه، عمق، رنگ و شوری دریاچهها با هم بسیار متفاوت است؛ بعضی کوچک و کمعمقاند و بعضی بزرگترین پهنههای آب جهاناند.
مثال مشابه:
- دریاچهٔ خزر: بزرگترین دریاچهٔ جهان و شور است.
- دریاچهٔ ارومیه: شور است، چون رود خروجی ندارد.
- دریاچهٔ ویکتوریا در آفریقا: شیرین است، چون رود خروجی دارد.
- برکه یا حوضچه: دریاچهای بسیار کوچک و کمعمق است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: روی نقشه دنبال دریاچههای ایران بگرد و ببین کدامشان شور و کدام شیرین است، یا تفاوت دریاچه، دریا، تالاب و برکه را با هم مقایسه کن.
یادآوری ایمنی: کنار دریاچه یا داخل آن تنها نرو؛ آب دریاچهها ممکن است عمیق، سرد یا پر از جریان باشد. شنا فقط با اجازه و همراهی یک بزرگتر و با جلیقهٔ نجات.
