راهنمایی کوتاه: سفرههای تحت فشار، لایههای زیرزمینی آب هستند که بین دو لایه نفوذناپذیر محبوس شدهاند و فشار زیادی دارند.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا تصور کن زمین مانند یک کیک چند لایه است. بعضی لایهها مثل ماسه و شن، آب را از خود عبور میدهند (آبخوان).
- ۲) بعضی لایهها مثل رس یا سنگهای متراکم، آب را عبور نمیدهند (لایه نفوذناپذیر).
- ۳) وقتی یک لایه آبخوان بین دو لایه نفوذناپذیر قرار بگیرد، آب در آن محبوس میشود.
- ۴) آب باران یا برف که به زمین نفوذ میکند، به این لایه میرسد و چون راه فرار ندارد، فشار داخل آن زیاد میشود.
- ۵) اگر با چاه یا شکافی به این لایه دسترسی پیدا کنیم، آب با فشار به سمت بالا فوران میکند که به آن چاه آرتزین میگویند.
پاسخ نهایی: سفره تحت فشار، لایهای از آب زیرزمینی است که بین دو لایه نفوذناپذیر (مثل لایههای رسی) محصور شده و به دلیل این محصور بودن، فشار آب در آن زیاد است. وقتی چاهی به این لایه زده شود، آب ممکن است خودبهخود و با فشار به سطح زمین برسد.
مثال مشابه: یک بطری آب را که درش کاملاً بسته است، تصور کن. اگر ته بطری را سوراخ کنی، آب با فشار بیرون میزند. لایههای نفوذناپذیر زمین هم مانند در بطری عمل میکنند و آب را تحت فشار نگه میدارند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره تفاوت سفرههای آزاد (سفرههای آب زیرزمینی که سطح بالایی آنها آزاد است و چاههای معمولی) با سفرههای تحت فشار تحقیق کنی. همچنین نقش این سفرهها در تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی را بررسی کن.