راهنمایی کوتاه: دماسنج ابزاری برای اندازهگیری دما است.
گامبهگام:
- ۱) دماسنج یک وسیلهی اندازهگیری است که مقدار گرمی یا سردی یک جسم یا محیط را نشان میدهد. به این مقدار «دما» میگوییم.
- ۲) بیشتر دماسنجهای معمولی از یک لولهی شیشهای باریک پر از مایع (مانند الکل رنگی یا جیوه) ساخته شدهاند.
- ۳) با گرم شدن هوا یا جسم، مایع داخل لوله منبسط میشود و سطح آن بالا میرود.
- ۴) با سرد شدن، مایع منقبض میشود و سطح آن پایین میآید.
- ۵) در کنار لوله یک مقیاس درجهبندی شده وجود دارد (مانند سلسیوس یا فارنهایت) که عدد دما را نشان میدهد.
- ۶) امروزه دماسنجهای دیجیتالی هم وجود دارند که با حسگرهای الکترونیکی دما را اندازه میگیرند و روی صفحه نمایش میدهند.
پاسخ نهایی: دماسنج وسیلهای است که برای اندازهگیری دقیق دمای هوا، اجسام یا بدن استفاده میشود. واحد اصلی اندازهگیری دما در علم، کلوین است، اما در زندگی روزمره معمولاً از درجه سلسیوس (°C) استفاده میکنیم.
مثال مشابه: وقتی تب داریم، با قرار دادن دماسنج پزشکی زیر زبان یا در زیر بغل، دمای بدنمان را اندازه میگیریم. اگر دماسنج عدد ۳۸ درجه سلسیوس را نشان دهد، یعنی بدن ما گرمتر از حالت عادی (حدود ۳۷ درجه) است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی دربارهی انواع دماسنجها (مانند دماسنج گازی، دماسنج مقاومتی و دماسنج مادون قرمز) و کاربردهای خاص هر کدام تحقیق کنی. همچنین میتوانی آزمایش سادهای انجام دهی: یک بطری پلاستیکی را با آب و الکل رنگی پر کن، یک نی داخل آن قرار بده و درب آن را محکم ببند. حالا بطری را در ظرف آب گرم و سپس آب سرد قرار بده و تغییر سطح مایع در نی را مشاهده کن. این یک دماسنج ساده است!
یادآوری ایمنی: در استفاده از دماسنجهای شیشهای قدیمی که حاوی جیوه هستند، بسیار احتیاط کن، زیرا جیوه مادهای سمی است. اگر چنین دماسنجی شکست، آن را لمس نکن و به بزرگترها اطلاع بده.