سلام! فصل هشتم کتاب علوم هفتم دربارهی "انرژی و تبدیلهای آن" است. این فصل خیلی مهمه چون پایهی درک خیلی از پدیدههای اطرافمونه. در ادامه چند سوال کلیدی از این فصل به همراه پاسخهای ساده و گامبهگام برات آماده کردم.
راهنمایی کوتاه: برای پاسخ به سوالات این فصل، همیشه به یاد داشته باش که انرژی از بین نمیرود، فقط از شکلی به شکل دیگر تبدیل میشود.
گامبهگام:
- ۱) سوال: انرژی جنبشی چیست؟ یک مثال بزن.
گامهای پاسخ:- انرژی جنبشی، انرژیای است که اجسام به دلیل حرکتشان دارند.
- هرچه جسم سریعتر حرکت کند یا جرم بیشتری داشته باشد، انرژی جنبشی آن بیشتر است.
- مثال: توپی که در حال غلتیدن است، انرژی جنبشی دارد.
- ۲) سوال: در یک نیروگاه برق آبی، تبدیل انرژی چگونه انجام میشود؟
گامهای پاسخ:- آب پشت سد ذخیره شده و انرژی پتانسیل گرانشی دارد.
- وقتی آب رها میشود، به سمت پایین حرکت میکند. انرژی پتانسیل به انرژی جنبشی تبدیل میشود.
- آب به توربین برخورد میکند و آن را میچرخاند. انرژی جنبشی آب به انرژی جنبشی توربین تبدیل میشود.
- توربین، ژنراتور را میچرخاند و انرژی جنبشی به انرژی الکتریکی تبدیل میشود.
- ۳) سوال: قانون پایستگی انرژی را بیان کنید.
گامهای پاسخ:- طبق این قانون، انرژی نه به وجود میآید و نه از بین میرود.
- انرژی فقط از یک شکل به شکل دیگر تبدیل میشود.
- مقدار کل انرژی در یک سیستم بسته، همواره ثابت میماند.
- مثال: وقتی توپی را به بالا پرتاب میکنی، انرژی جنبشی دست تو به انرژی پتانسیل گرانشی در توپ تبدیل میشود.
- ۴) سوال: انرژی شیمیایی چیست؟ دو منبع برای آن نام ببر.
گامهای پاسخ:- انرژی شیمیایی، انرژی ذخیره شده در مواد به دلیل پیوندهای بین اتمهای آنهاست.
- این انرژی هنگام یک واکنش شیمیایی (مثل سوختن) آزاد میشود.
- منبع اول: سوختهایی مثل بنزین، گاز و زغال سنگ.
- منبع دوم: مواد غذایی که ما میخوریم.
پاسخ نهایی:
- انرژی جنبشی انرژی حرکت است (مثل دوچرخهی در حال حرکت).
- در نیروگاه آبی: انرژی پتانسیل آب → انرژی جنبشی آب → انرژی جنبشی توربین → انرژی الکتریکی.
- قانون پایستگی انرژی: انرژی خلق یا نابود نمیشود، فقط شکل عوض میکند.
- انرژی شیمیایی در پیوندهای مواد ذخیره شده (منابع: سوختها و غذا).
مثال مشابه: وقتی یک فن روشن میکنی، انرژی الکتریکی از پریز به موتور فن میرسد. موتور، انرژی الکتریکی را به انرژی جنبشی تبدیل میکند و پرههای فن میچرخند. در اینجا هم یک تبدیل انرژی داریم.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی آزمایش کوچکی انجام دهی. یک توپ پینگپنگ را از ارتفاع مختلفی رها کن و ببین چقدر بالا میپرد. ارتفاع رها کردن، انرژی پتانسیل اولیه را تغییر میدهد و در نتیجه انرژی جنبشی و ارتفاع پرش توپ هم تغییر میکند. این آزمایش ساده، قانون پایستگی انرژی را نشان میدهد.
یادآوری ایمنی: اگر برای یادگیری بیشتر میخواهی وسیلهای را بررسی کنی، حتماً از یک بزرگتر کمک بگیر و از دست زدن به پریز برق یا وسایل برقی بدون نظارت بپرهیز.
