ضرب یا تقسیم در مسئلهٔ پس‌انداز

راهنمایی کوتاه: اول بفهم عددی که حساب می‌کنی «کل» است یا «یک قسمت»؛ همین به تو می‌گوید ضرب کنی یا تقسیم.

گام‌به‌گام:

• ۱) پس‌انداز یک هفته را داری: ۵۰۰۰ تومان. چون ۶ هفته است، تعداد هفته‌ها را در پس‌انداز هفتگی ضرب می‌کنی: $6\times 5000=30000$. اینجا ضرب درست است، چون از یک واحد به چند واحد می‌روی.
• ۲) جملهٔ «۶ هفته پس‌انداز برابر سه برابر قیمت کتاب است» را به معادله تبدیل کن. قیمت کتاب را $x$ بگیر: $3\times x=30000$.
• ۳) حالا $x$ یعنی یک قیمت کتاب را می‌خواهی. کل ۳۰۰۰۰ از ۳ قسمت برابر ساخته شده؛ برای پیدا کردن یک قسمت تقسیم می‌کنی: $x=30000÷3=10000$.
• ۴) در امتحان این سؤال را از خودت بپرس: «اگر ۳ برابر را کنار بگذارم، عدد بزرگ‌تر می‌شود یا کوچک‌تر؟» اگر می‌خواهی از کل به یک قسمت برسی، جواب باید کوچک‌تر شود؛ پس تقسیم.
• ۵) اگر اشتباهی ۳۰۰۰۰ را در ۳ ضرب کنی، ۹۰۰۰۰ می‌شود که یعنی «سه برابرِ ۳۰۰۰۰»، نه «یک‌سومِ ۳۰۰۰۰».

پاسخ نهایی: قیمت کتاب $10000$ تومان است. قانون سریع: یک واحد را داری و چند واحد می‌خواهی ← ضرب؛ کل را داری و یک واحد می‌خواهی ← تقسیم.

مثال مشابه: اگر پس‌انداز ۴ هفته $4\times 2000=8000$ باشد و این ۲ برابر قیمت یک کتاب باشد، قیمت کتاب $8000÷2=4000$ تومان است.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: جمله‌های «برابرِ»، «سه برابر» و «نصف» را همیشه اول به معادله تبدیل کن؛ بعد از خودت بپرس چه چیزی مجهول است.