تشبیه یکی از آرایههای ادبی است که در آن، چیزی به چیز دیگری که مشابهت دارد، تشبیه میشود. برای درک بهتر، ابتدا باید با ارکان تشبیه آشنا شویم.
ارکان تشبیه چهار بخش دارد: مشبه، مشبهبه، ادات تشبیه و وجه شبه.
- مشبه: چیزی که تشبیه میشود.
- مشبهبه: چیزی که به آن تشبیه میشود.
- ادات تشبیه: کلماتی مانند «مثل»، «مانند»، «چو» و «همچون».
- وجه شبه: وجه مشترک بین مشبه و مشبهبه.
اکنون به ده مثال از جملات دارای ارکان تشبیه میپردازیم:
۱. او مانند گل میدرخشد.
- مشبه: او
- مشبهبه: گل
- ادات تشبیه: مانند
- وجه شبه: درخشندگی
۲. لبخندش همچون خورشید میدرخشد.
- مشبه: لبخندش
- مشبهبه: خورشید
- ادات تشبیه: همچون
- وجه شبه: درخشندگی
۳. صدای او مثل بلبل دلنشین است.
- مشبه: صدای او
- مشبهبه: بلبل
- ادات تشبیه: مثل
- وجه شبه: دلنشین بودن
۴. چشمانش مانند دریای آرام است.
- مشبه: چشمانش
- مشبهبه: دریای آرام
- ادات تشبیه: مانند
- وجه شبه: آرامش
۵. رفتار او مثل کودکانه است.
- مشبه: رفتار او
- مشبهبه: رفتار کودکانه
- ادات تشبیه: مثل
- وجه شبه: سادگی و بیپیرایگی
۶. موهایش همچون شب تاریک است.
- مشبه: موهایش
- مشبهبه: شب تاریک
- ادات تشبیه: همچون
- وجه شبه: تیرگی
۷. سخنان او مانند الماس میدرخشد.
- مشبه: سخنان او
- مشبهبه: الماس
- ادات تشبیه: مانند
- وجه شبه: درخشندگی و ارزش
۸. قلبش مثل سنگ سرد است.
- مشبه: قلبش
- مشبهبه: سنگ سرد
- ادات تشبیه: مثل
- وجه شبه: سردی و بیاحساسی
۹. لبخند او همچون بهار است.
- مشبه: لبخند او
- مشبهبه: بهار
- ادات تشبیه: همچون
- وجه شبه: زیبایی و نشاطآوری
۱۰. صدایش مثل نغمه بلبل است.
- مشبه: صدایش
- مشبهبه: نغمه بلبل
- ادات تشبیه: مثل
- وجه شبه: زیبایی و خوشآهنگی
با بررسی این جملات، میتوان فهمید که چگونه از تشبیه برای انتقال مفاهیم و احساسات استفاده میشود.
