سلام! خیلی خوبه که دربارهٔ نشانههای متمم و مفعول سوال کردی. این دو نقش در جمله خیلی مهم هستند و با نشانههای خاصی شناخته میشوند.
راهنمایی کوتاه: متمم با حرف اضافه و مفعول بدون حرف اضافه میآید.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا فعل جمله را پیدا کن. متمم و مفعول هر دو وابسته به فعل هستند.
- ۲) ببین آیا کلمه یا گروهی بعد از فعل، حرف اضافه (مثل به، از، در، با، برای) دارد؟
- ۳) اگر حرف اضافه داشت، آن کلمه متمم است. متمم معمولاً با حرف اضافه میآید و کاملکنندهٔ معنی فعل است.
- ۴) اگر حرف اضافه نداشت و مستقیم پس از فعل آمده بود، احتمالاً مفعول است. مفعول معمولاً پاسخ «چه چیزی؟» یا «چه کسی؟» را پس از فعل میدهد.
- ۵) برای اطمینان، میتوانی «را» را به انتهای آن اضافه کنی. اگر جمله درست به نظر رسید، آن کلمه مفعول است (البته «را» همیشه نوشته نمیشود).
- ۶) مثال: در جملهٔ «علی کتاب را از کتابخانه گرفت.»: «کتاب» مفعول است (بدون حرف اضافه، و «را» میپذیرد). «از کتابخانه» متمم است (با حرف اضافهٔ «از»).
پاسخ نهایی:
- نشانهٔ متمم: آمدن با حرف اضافه (به، از، در، با، برای، ...).
- نشانهٔ مفعول: آمدن بدون حرف اضافه و معمولاً پذیرش «را» (چه آشکار و چه پنهان).
مثال مشابه:
جمله: «او در پارک به دوستش توپ داد.»
- «در پارک»: متمم (با حرف اضافهٔ «در»)
- «به دوستش»: متمم (با حرف اضافهٔ «به»)
- «توپ»: مفعول (بدون حرف اضافه، و میتوان گفت: «توپ را داد»)
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری:
سعی کن در متنی که میخوانی، متمم و مفعول را پیدا کنی. از خودت بپرس: «این کلمه با حرف اضافه آمده؟» این کار به تدریج تشخیص را برایت آسان میکند.