راهنمایی کوتاه: این بیت از حافظ درباره تأثیر یک شخصیت نورانی بر زندگی شاعر است.
گامبهگام:
- ابتدا به معنی واژههای کلیدی توجه کن: «ستاره» نماد شخصی درخشان، «ماه مجلس» یعنی بهترین و نورانیترین فرد در جمع، «دل رمیده» یعنی قلب تنها و غمگین، «انیس و مونس» یعنی همراه و همدم.
- حافظ با تشبیه زیبا میگوید: ناگهان ستارهای درخشید (شخصی نورانی و ارزشمند ظاهر شد) و تبدیل به ماه مجلس شد (مرکز توجه و زیبایی جمع گردید).
- این شخصیت نورانی، دل تنها و غمگین ما را همراه و همدم خود کرد (غمهای ما را کاهش داد و مونس تنهایی ما شد).
- حافظ در این بیت از صنعت تشبیه استفاده کرده: ستاره → شخص درخشان، ماه مجلس → بهترین فرد جمع.
- مفهوم کلی: ظهور یک انسان والا و نورانی میتواند تاریکیهای زندگی را روشن کند و مونس دلهای تنها شود.
پاسخ نهایی: حافظ در این بیت زیبا میگوید که ظهور ناگهانی یک شخصیت ارزشمند و نورانی (مانند ستاره) نهتنها جمع را روشن کرده، بلکه مونس دل تنها و غمگین او شده است.
مثال مشابه: «آمد بهار و سبزه زد از خاک سر برون / تا کی ز غم نشینی؟ برخیز و شادمان شو» (سعدی) - در هر دو شعر، یک رویداد زیبا (آمدن بهار / درخشیدن ستاره) باعث تغییر حال درونی میشود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره دیگر اشعار حافظ که از صور خیال مانند تشبیه و استعاره استفاده کرده تحقیق کنی، یا بیتهای دیگری با مضمون «امید و روشنایی» در دیوان حافظ پیدا کنی.