راهنمایی کوتاه: «گفتنی» خودش وند نیست، ولی یک پسوند دارد و از ریشهٔ فعل ساخته شده است.
گامبهگام:
- ۱) «گفتنی» را تجزیه کنید: «گفت» + «ـنی».
- ۲) «گفت» بن گذشتهٔ مصدر «گفتن» است.
- ۳) «ـنی» یک پسوند است؛ یعنی نوعی وند که بعد از ریشه میآید.
- ۴) این پسوند واژهٔ تازه میسازد و به آن معنی «شایستهٔ انجام» میدهد.
- ۵) پس «گفتنی» یعنی «آنچه باید گفته شود» یا «قابل گفتن».
پاسخ نهایی: «گفتنی» یک واژهٔ مشتق است که از بن گذشتهٔ «گفت» و پسوند «ـنی» ساخته شده. این واژه وند دارد، اما خودش وند نیست.
مثال مشابه: «خوردنی» = «خورد» + «ـنی»، «رفتنی» = «رفت» + «ـنی».
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: به کلماتی که با ریشه و وند ساخته میشوند «مشتق» میگویند. میتوانی «دوستداشتنی» را هم تجزیه کنی!